Tagi

kontynuacja pracy dyplomowej ze stycznia – Ocena zdolności kredytowej wybranych banków

W PKO BP rozróżnia się następujące rodzaje systemów oceny zdolności kredytowej podmiotów prowadzących działalność gospodarczą: przy udzielaniu kredytów obrotowych dla podmiotów prowadzących pełną księgowość handlową i uproszczoną rachunkowość oraz przy udzielaniu kredytów inwestycyjnych.

System oceny zdolności kredytowej w PKO BP SA obejmuje:

1) ocenę sytuacji formalnoprawnej firmy,

2) ocenę merytoryczną wniosku kredytowego.

Wstępna analiza sprawozdań finansowych bada podstawowe zestawienia finansowe firmy oraz zagarnia dynamikę zmian. W końcowej części analizy merytorycznej stanowi ona podstawę dokonania korekt w ostatecznej ocenie ogólnej firmy (in plus i in minus). Badaniu podlegają m. in.:

  1. W zakresie bilansu:

– dynamika sumy bilansowej i podstawowych pozycji bilansu,

– zmiany struktury aktywów i pasywów,

– jakość głównych składników aktywów,

– kapitał obrotowy netto oraz dynamika sprzedaży,

– prawidłowość finansowania aktywów,

– zapotrzebowanie na kredyt obrotowy;

  1. W zakresie rachunku zysków i strat:

– wielkość, struktura oraz trendy zmian przychodów ze sprzedaży,

– główne determinanty wyniku finansowego firmy,

– kształtowanie się kosztów stałych i zmiennych, wartościowy próg rentowności;

  1. W zakresie rachunku przepływów pieniężnych:

– wielkość i trendy zmian przepływów pieniężnych netto,

– struktura wpływów i wypływów,

– wpływ rodzajów działalności (operacyjna, finansowa, inwestycyjna) na tworzenie cashflow,

– struktura wpływów i wydatków w typowym okresie,

– harmonogram spłaty kredytu.

W toku analizy wskaźnikowej wykorzystuje się następujące 11 wskaźników, które oceniane są w podanych trzech przedziałach czasowych.

  1. Rentowność (0-17 pkt)

1) wskaźnik rentowności sprzedaży (ROS) – relacja zysku lub straty netto do sprzedaży netto (0-7 pkt),

2) wskaźnik rentowności aktywów (ROA) – relacja zysku lub straty netto do aktywów (0-5 pkt),

3) wskaźnik rentowności kapitału (ROE) – relacja zysku lub straty

netto do kapitału własnego (0-5 pkt).

  1. Płynność finansowa (0-14 pkt)

4) wskaźnik płynności bieżącej (CR) – relacja aktywów bieżących do pasywów bieżących (0-7 pkt),

5) wskaźnik płynności szybkiej (QR) – relacja aktywów bieżących pomniejszonych o zapasy do pasywów bieżących (0-7 pkt).

III. Sprawność działania (0-12 pkt)

6) wskaźnik rotacji należności w dniach (WRND) – relacja należności do sprzedaży netto przemnożona przez ilość dni w okresie (0-4 pkt),

7) wskaźnik rotacji zapasów w dniach (WRZD) – relacja zapasów do sprzedaży netto przemnożona przez ilość dni w okresie (0-4 pkt),

8) wskaźnik produktywności aktywów (WPA) – relacja sprzedaży netto do aktywów (0-4 pkt).

  1. Zadłużenie (0-17 pkt)

9) wskaźnik zadłużenia aktywów (WZA) – relacja zobowiązań ogółem do aktywów (0-7 pkt),

10) wskaźnik pokrycia majątku trwałego kapitałem stałym (WPMK) – relacja kapitału stałego do majątku trwałego netto (0-5 pkt),

11) wskaźnik pokrycia obsługi długu (WPOD) – relacja cash flow powiększonego o odsetki kredytowe do obsługi długu (0-5 pkt).

Przy określaniu bieżącej zdolności firmy wykorzystuje się aktualne wartości wskaźników finansowych. Najczęściej mają one odniesienie do średnich wielkości w sektorze gospodarczym (wskaźniki rentowności) lub wzorców podręcznikowych (wskaźniki płynności, sprawności i zadłużenia). Ich wartości prognozowane są wykorzystywane do oceny perspektywicznej zdolności kredytowej. Wyniki z poprzedzających okresów służą ocenie tendencji zmian poszczególnych wskaźników.

W toku analizy czynników subiektywnych uwzględnia się cztery kryteria:

  1. Pozycja firmy na rynku (0-13 pkt):

– możliwości zbytu: stopień nasycenia i dynamikę rozwoju rynku na dany produkt (usługę) skalę potencjalnego popytu (lokalny, krajowy, międzynarodowy), zawarte kontrakty, porozumienia handlowe lub kooperacyjne, organizację sieci dystrybucji, realną dynamikę sprzedaży w badanym okresie;

– produkt (usługę): nowoczesność produktu, zmiany asortymentowe produktu, wskaźnik zwrotu i reklamacji, skalę eksportu, cenową konkurencyjność;

– konkurencję: udział kredytobiorcy w rynku (lokalnym, krajowym), stopień zagrożenia konkurencji krajowej i zagranicznej (bariery wejścia do branży).

  1. Charakterystyka branży (0-8 pkt):

– rozwojowej,

– stagnacyjnej,

– schyłkowej.

Ocenia się też poziom nowoczesności wyposażenia i technologii: poziom umorzenia tzw. aktywnego majątku trwałego, poziom techniczny maszyn i urządzeń, wydajność, nowoczesność, kosztochłonność technologii, normy ekologiczne technologii.

  1. Kadra zarządzająca (0-5 pkt): ocenia się: wykształcenie menedżerów, staż pracy na stanowiskach kierowniczych, znajomość branży, kompetencje zawodowe i decyzyjne, styl kierowania, strategie rozwoju firmy.
  2. Wiarygodność firmy (właściciela) (0-6 pkt):

– historii funkcjonowania firmy: okresu jej działalności, występowania postępowań układowych lub ugodowych, procesów sądowych firmy, opinii lokalnej społeczności i organizacji branżowych, wkładu kapitału własnego w działalność gospodarczą,

– stosunków z bankiem: opinie banków współpracujących z firmą, posiadanie rachunku podstawowego lub korzystanie z innych usług bankowych w PKO, terminowość regulowania należności bankowych oraz dostarczania informacji finansowych.

Syntetyczna ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej firmy jest zagregowaną wielkością:

– sumy ocen punktowych za kryteria mierzalne i niemierzalne (max. 90 pkt),

– korekty punktowej w zakresie wskaźników: rentowności, płynności finansowej i zadłużenia (in plus i in minus: ± 7 pkt).

W rezultacie przeprowadzonych ocen kryteriów obiektywnych i subiektywnych oraz korekt punktowych dokonuje się przyporządkowania firmy do jednej z pięciu klas sytuacji ekonomiczno-finansowej:

  1. Klasa bardzo dobra powyżej 80 pkt,
  2. Klasa dobra od 68-80 pkt,
  3. Klasa przeciętna od 51-67 pkt,
  4. Klasa słaba od 41-50 pkt,
  5. Klasa zła poniżej 41 pkt.

Za podmioty posiadające bieżącą zdolność kredytową uznaje się firmy osiągające ocenę powyżej 50 punktów, przy czym wymagane są ponadto minima punktowe:

– za kryteria obiektywne – ocena co najmniej 30 pkt,

– za kryteria subiektywne – ocena co najmniej 10 pkt.

Stosownie do uregulowań Zarządzenia nr 13/94 prezesa NBP grupa ryzyka kredytowego jest wypadkową dwóch kryteriów:

1) oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej,

2) terminowości obsługi kredytu.

Tabela 2, Klasy ryzyka kredytowego tworzone w PKO BP

Ocena sytuacji finansowej Terminowość obsługi kredytu
Regularna Opóźnienie
od 1 m-ca

do 3 m-cy

powyżej 3 m-cy

do 6 m-cy

powyżej

6 m-cy

Bardzo dobra Ia II III IV
Dobra Ib II III IV
Przeciętna Ib II III IV
Słaba II III III IV
Zła III IV IV IV

Źródło: Praca zbiorowa pod redakcja Władysława L. Jaworskiego, „Banki polskie u progu XXI wieku”, Poltext, Warszawa 1999 r., s. 261.

Na podstawie zakwalifikowania kredytobiorców do poszczególnych klas ryzyka dywersyfikowane są warunki dostępności do kredytu, a następnie, biorąc pod uwagę długość okresu kredytowania, ustalane są granice marż ryzyka kredytowego.

ciąg dalszy tej pracy dyplomowej nastąpi