Tagi

Rynek usług finansowych, który obejmuje swym zakresem także usługi bankowe, należy do najszybciej rozwijających się w polskiej gospodarce. Działając w ciągle zmieniającym się otoczeniu, banki muszą nie tylko rozpoznawać zachodzące wokół zmiany, ale i je wyprzedzać. Zmiany te dotyczą przede wszystkim poziomu rozwoju gospodarczego i dochodów, sytuacji ekonomicznej i społeczno-ekonomicznej, skłonności do inwestowania i wpływają z kolei na podaż depozytów, zapotrzebowanie na kredyty i inne usługi bankowe. Na działalność banków mogą oddziaływać zjawiska chwilowe i całkowicie przypadkowe, powodując zwiększony napływ lub odpływ środków pieniężnych. Aby zmniejszyć negatywne skutki tych oddziaływań, bank musi zachowywać stały kontakt z otaczającą go rzeczywistością, napływające dane muszą być poddawane właściwej ocenie na podstawie nowoczesnych metod analiz, ze zgromadzonych danych i dokonanych ocen niezwłocznie muszą być wyciągane odpowiednie wnioski praktyczne, których wynikiem będą odpowiednie decyzje wykonawcze[1].

Celem działalności banku jest ustalenie takiego kierunku działania, który doprowadzi w przyszłości do określonego stanu realnego. Ustalony przez bank cel działania stanowi kryterium podejmowania decyzji i kryterium wyboru optymalnych rozwiązań. Z reguły ma charakter kompleksowy i obejmuje kilka zadań. W związku z tym, że poszczególne zadania mogą mieć różne znaczenie dla banku, konieczne jest określenie koncepcji kompleksowej, która byłaby brana pod uwagę w codziennej pracy banku. Cele polityki banku formułowane są poprzez określenie[2]:

  • wyniku finansowego – zysku banku,
  • rodzaju czynności bankowych, które będą miały priorytet i tych, które będą zaniechane,
  • wzrostu obrotów banku (sumy bilansowej).

Przy wyborze celów nie należy zapominać, że warunkiem koniecznym w działaniu banków jest zachowanie bezpieczeństwa. Oznacza to uwzględnienie w działalności banku następujących elementów[3]:

  • legalności – jej naruszenie może spowodować cofnięcie zezwolenia na działalność bankową,
  • płynności – możliwości zapewnienia bieżącego pokrywania zobowiązań,
  • solidności – troski o właściwy wizerunek banku.

Podstawowym celem każdego banku komercyjnego jest osiągnięcie zadowalającego zysku, dla możliwości jego podziału i zaspokojenia określonych potrzeb. Zysk niezbędny jest w celu samofinansowania działalności banku poprzez uzupełnienia kapitału własnego, co jest warunkiem zwiększenia obrotów banku. Akceptowalny poziom tego zysku determinowany jest rozpiętością między kosztami depozytów a wpływami z kredytów (różnica w stopach procentowych). Drugie przeznaczenie zysku to wypłata dywidend. Wyznaczenie punktu docelowego dla rentowności danej instytucji w kategoriach minimalnego dochodu z akcji udziałowców stanowi na Zachodzie główny element planu strategicznego banku. Wzrost kapitału i wypłata dywidend świadczą o wiarygodności banku, co stanowi podstawowy warunek jego rozwoju.

W procesie finansowym, którym jest zarządzanie aktywami i pasywami, dąży się do takiego ukształtowania struktury portfela kredytów i depozytów oraz struktury stóp procentowych, aby umożliwić osiągnięcie optymalnego wyniku finansowego[4]. Rozwój bankowości w krajach rozwiniętych gospodarczo spowodował wzrost roli zysku w działalności banków. Banki zostały zmuszone do poszukiwania nowych metod generowania zysków w związku ze wzrostem kosztów operacyjnych ponoszonych na utrzymanie oddziałów[5]. Postęp w dziedzinie technologii bankowej powoduje podniesienie kosztów działalności banków. Elektroniczne systemy płatności, a także usługi informacyjne oparte na komputerowym zarządzaniu finansami dużych firm stanowią bardzo kosztowną infrastrukturę. Aby nakłady ponoszone na wdrażanie nowych technologii zwróciły się, bank musi wypracowywać wyższe zyski. Są one możliwe do osiągnięcia poprzez odpowiednią politykę cenową oraz wchodzenie na nowe rynki.

Rozwój czynności bankowych – kolejny cel działalności banku – aby bank mógł skutecznie obsługiwać klientów, musi być lepszy, szybszy lub tańszy od swoich konkurentów. Stanie się to możliwe tylko wtedy, gdy dostosuje swoją działalność do zmian zachodzących na rynkach finansowych[6].

Stabilny bank oceniany jest według wielkości sumy bilansowej, banki dążą więc do maksymalizacji swych obrotów. W związku z faktem, że wzrostowi sumy bilansowej nie zawsze towarzyszy wzrost rentowności banku, a często wręcz następuje spadek rentowności, powstaje sprzeczność celów. Ostateczne decyzje muszą prowadzić do osiągnięcia jednego celu, nawet kosztem pogarszania możliwości realizacji pozostałych[7].

Istnieje konieczność zrównoważenia celów banku z wymaganiami klientów. Osiąganie wysokich zysków kosztem zadowolenia klienta prawdopodobnie negatywnie wpłynie na przyszłe kontakty z klientami, natomiast planowanie zbyt niskiego zysku wywoła zadowolenie klienta, ale może także spowodować brak środków, co z kolei odbije się na możliwościach finansowania nowych usług.


[1] B. Kosiński, Zarządzanie przedsiębiorstwem bankowym, w: Praca zbiorowa pod redakcją Wł. L. Jaworskiego Współczesny Bank, Poltext, Warszawa 1997, s. 179

[2] Wł. L. Jaworski, Bankowość Podstawowe założenia, Poltext, Warszawa 1993, s. 93

[3] Ibidem, s. 94

[4] St. Bereza, Zarządzanie ryzykiem bankowym, Związek Banków Polskich, Warszawa 1992, s. 13

[5] B. Żurawik W. Żurawik, Marketing bankowy, PWE, Warszawa 1995, s. 26

[6] J. Koppen, Strategie …, op. cit., s. 22

[7] Wł. L. Jaworski, Bankowość …, op. cit., s. 95