Tagi

Kształtując stopy procentowe NBP wykorzystuje dostępny mu zestaw instrumentów polityki pieniężnej: operacje otwartego rynku, rezerwę obowiązkową, a także operacje depozytowo-kredytowe[1].

Operacje otwartego rynku wpływaj ąc na poziom krótkoterminowych stóp procentowych na rynku międzybankowym równoważą popyt i podaż środków utrzymywanych przez banki komercyjne w banku centralnym. Operacje te prowadzone są przez NBP za pomocą emisji własnych papierów dłużnych tj. siedmiodniowych bonów pieniężnych. Rentowność tych operacji jest określana przez stopę referencyjną.

Rezerwa obowiązkowa NBP służy minimalizacji oddziaływania na stopy procentowe rynku międzybankowego bieżących zmian płynności systemu bankowego oraz redukcji nadpłynności sektora bankowego. Jej wielkość wyznacza się jako część środków przyj ętych przez bank, podlegaj ących zwrotowi oprócz środków uzyskanych od innego banku krajowego lub z zagranicy na minimum dwa lata, w szczególności zgromadzonych poprzez prowadzenie rachunków bankowych i sprzedaż papierów wartościowych, pomniejszoną o równowartość 500 tys. euro. Rezerwa obowiązkowa jest oprocentowana[2] [3].

Operacje kredytowo-depozytowe maj ą łagodzić krótkie (zazwyczaj jednodniowe) wahania stóp procentowych na rynku międzybankowym, które związane są z prowadzeniem przez NBP operacji otwartego rynku za pomocą siedmiodniowych bonów. Na operacje te składa się kredyt lombardowy i depozyt na koniec dnia.

Kredyt lombardowy daje możliwość elastycznego zniwelowania krótkookresowych niedoborów płynności w bankach komercyjnych. Maksymalna wielkość kredytu stanowi 80% wartości nominalnej skarbowych papierów wartościowych pod zastaw których udzielony został kredyt. W celu jego otrzymania oprócz posiadania skarbowych papierów wartościowych bank musi spłacić poprzednio otrzymane kredyty. Spłaty kredytu lombardowego dokonuje się następnego dnia po jego zaciągnięciu[4].

Depozyt na koniec dnia pozwala bankom komercyjnym na składanie przez nie jednodniowych lokat w NBP. Lokaty terminowe w NBP pozwalają bankom komercyjnym na zagospodarowanie nadwyżek płynnych środków[5].

Oprocentowanie depozytów na koniec dnia (stopa depozytowa) stanowi górny, a oprocentowanie kredytów lombardowych (stopa lombardowa) dolny pułap dla wahań stóp procentowych rynku pieniężnego. Dzieje się tak, gdyż stopa depozytowa przeciwdziała spadkowi krótkookresowych stóp na rynku międzybankowym poniżej stopy depozytowej, a stopa lombardowa warunkuje maksymalny koszt pozyskania pieniądza na rynku międzybankowym[6].

Poza wyróżnionymi instrumentami polityki pieniężnej NBP zastrzega sobie także możliwość interwencji na rynku walutowym gdyby kurs złotówki zagrażał celowi inflacyjnemu[7]


[1] NBP…, dz. cyt., s. 8.

[2] NBP…, dz. cyt., s. 8-9.

[3] Portal internetowy Narodowego…, dz. cyt., data odczytu 14 marca 2005, godz. 18:51.

[4] NBP…, dz. cyt., s. 8.

[5] M. Breza, dz. cyt., s. 37.

[6] Strategia…, dz. cyt., s. 12.

[7] NBP…, dz. cyt., s. 10.