Wybrane aspekty prawne sekurytyzacji

Pierwszym krokiem w każdej transakcji sekurytyzacyjnej jest transfer aktywów od ich pierwotnego właściciela – Inicjatora, do innego podmiotu – SPV, który płaci za nabywane aktywa pożyczając potrzebne środki od inwestorów.

Metody transferu wierzytelności

W warunkach polskich, w zasadzie istnieją trzy podstawowe metody na dokonanie tego transferu:
– odnowienie umów,
– przelew wierzytelności (cesję),
– sub-partycypacja.

Odnowienie

W swej koncepcji odnowienie polega na modyfikacji strony wierzycielskiej (SPV wstępuje na miejsce inicjatora), co dokonuje się przez zawarcie umowy, której stronami są SPV (wierzyciel) i dłużnik. Umowa taka zastępuje dotychczasowy kontrakt wiążący Inicjatora z jego dłużnikiem, przy czym nowa umowa sporządzona jest na tych samych lub podobnych warunkach. Celem zatem opisanej jest umorzenie dotychczasowego stosunku prawnego przez powołanie w jego miejsce nowego zobowiązania.

Prostota operacji sekurytyzacyjnej przez wykorzystanie instytucji nowacji, eliminuje komplikacje związane z innymi sposobami transferu wierzytelności (aktywów). Jednakże prostota ta ma swoją cenę, którą jest ograniczony zakres jej wykorzystania praktycznie do niewielkiego wolumenu aktywów z powodu trudności formalnych (np. ponowne kompletowanie niezbędnej do zawarcia umowy dokumentacji, konieczność ponownego zabezpieczenia wykonania umowy przez dłużnika), koniecznej współpracy (zgody) dłużników (uzyskania przez dłużnika aktywnej pozycji w procesie sekurytyzacji).

W odniesieniu do sekurytyzacji należności bankowych, wykorzystanie nowacji zawiera w sobie jeszcze jedno niebezpieczeństwo mającego swoje podłoże w dbałości banku o dobre imię (reputację). Ponieważ “transfer” swojego dłużnika na rzecz innego wierzyciela, w przypadku sekurytyzacji – SPV, może być powodem podważenia zaufania do takiego banku, a co za tym idzie obniżenia wartości dobrego imienia (reputacji).

Przelew wierzytelności

Przelew wierzytelności uregulowany w art. 509 i n. kc, przy braku postanowień przeciwnych, może mieć za swój przedmiot każdy rodzaj aktywów. W przypadku zawarcia w umowie podstawowej, z której wynika wierzytelność, klauzuli warunkującej skuteczność od zgody dłużnika, skuteczność dokonanej cesji uzależniona jest od faktu złożenia stosownego oświadczenia przez dłużnika. Nadto skuteczne przeniesienie wierzytelności aktywów jest zależne od treści ustawy, właściwości zobowiązania lub spełnienia określonych w umowie warunków.
Wraz z cedowaną wierzytelnością przechodzą na SPV roszczenia o zapłatę kary umownej, odstępnego, roszczenia o zaskarżenie czynności prawnych dłużnika, zdziałanych na szkodę wierzycieli oraz roszczenie o zapłatę odsetek, które staną się wymagalne już po dokonaniu przelewu.

Poza przypadkami określonymi w art. 509 kc, przelew wierzytelności na osobę trzecią nie wymaga zgody, ani nawet wiedzy dłużnika, co stanowi największą zaletę cesji. Przede wszystkim wyeliminowana zostaje aktywna rola dłużnika w sekurytyzacji, po drugie obsługa wpływów z należności może być prowadzone przez Inicjatora.

Co za tym idzie, jakiekolwiek czynności dochodzące do skutku pomiędzy Inicjatorem i dłużnikiem odnoszą skutek wobec SPV do czasu, kiedy Inicjator powiadomi dłużnika o dokonanej cesji. W razie pojawienia się zagrożenia niewypłacalności sprzedawcy, SPV powiadamiałaby wszystkich dłużników o fakcie zmiany wierzyciela, następnie zaś dłużnicy byliby zobowiązani do regulowania swoich zobowiązań w SPV, co nie eliminuje ryzyka inwestorów (w pewnych przypadkach mogliby także zwolnić się z długu poprzez zapłatę do depozytu sądowego).

Dlatego w praktyce przyjmuje się rozwiązania, iż umowa przelewu aktywów powiązana jest z obligowaniem Inicjatora do poinformowania wszystkich dłużników o fakcie cesji z jednoczesnym poinstruowaniem, iż wszelkie płatności należy kierować nadal do Inicjatora (lub innego podmiotu pełniącego usługowo taką funkcję), który od momentu dokonania przelewu stał się podmiotem świadczącym SPV usługę w postaci obsługi wpływów z należności w formie umowy agencyjnej.

Polski system prawa cywilnego wprowadził zasadę, iż przelew wierzytelności nie może pogorszyć sytuacji prawnej dłużnika. Dłużnikowi przysługują w stosunku do nabywcy zarzuty, jakie przysługiwały mu wobec zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie, np. odbiorca produktów Inicjatora sekurytyzującego należności handlowe, może skutecznie odmówić zapłaty należności SPV, w wyniku realizacji prawa do rękojmi za wady zakupionych produktów.

Sub-partycypacja

Sub-partycypacja jest rodzajem umowy, w której jedna strona (SPV) nabywa określone prawa do całości lub części świadczeń pieniężnych z tytułu wierzytelności przysługujących drugiej stronie (Inicjatorowi) bez ich przelewu (cesji), przy czym ryzyko związane z niespłacalnością tych wierzytelności przechodzi na tę stronę (SPV). Spółka celowa (SPV) w ten sposób nabywa całkowite ryzyko ekonomiczne związane z określonymi wierzytelnościami.
Inaczej rzecz ujmując, SPV deponuje na rachunku “zbywcy” praw (Inicjatora) określone środki jednocześnie umawiając się ze “zbywcą”, iż środki te podlegać będą zwrotowi i zostaną spłacone przez “zbywcę” z chwilą spełnienia świadczenia przez dłużnika sekurytyzowanej wierzytelności i w wartości odpowiadającej wysokości dokonanej spłaty. W taki sposób przelane przez SPV środki stanowią rodzaj kaucji zabezpieczającej spłatę sekurytyzowanych wierzytelności. Skutkiem zastosowania partycypacji, “zbywca” praw (Inicjator) pozostaje nadal wierzyciel sekurytyzowanych wierzytelności, natomiast SPV nie uzyskuje żadnych bezpośrednich praw w stosunku do dłużników ww. wierzytelności. Jednakże, SPV efektywnie “nabywa” wszelkie korzyści związane z sekurytyzowanymi wierzytelnościami, w tym przede wszystkim przechodzą na SPV środki wpłacane przez dłużników ww. wierzytelności. Z drugiej strony, zastosowanie sub-partycypacji nie pozwala SPV wyłączyć ryzyka upadłości “zbywcy” praw (Inicjatora), gdyż z rachunkowego punktu widzenia wierzytelności pozostają nadal w jego bilansie.

Skutki prawne uruchomienia sekurytyzacji

Skutki prawne po stronie Inicjatora

Najważniejszym skutkiem cesji w procesie sekurytyzacji jest wygaśnięcie stosunku zobowiązaniowego z uprzednim dłużnikiem i wstąpieniem w miejsce zbywcy (Inicjatora) SPV. Przedmiot związku prawnego łączącego dłużnika i nabywcę (SPV), a więc wierzytelność, pozostaje niezmieniony ponieważ jest to to samo prawo podmiotowe.
Zgodnie z art. 516 kc zbywca, a więc w przypadku sekurytyzacji Inicjator, odpowiada wobec nabywcy (SPV), za dysponowanie właściwym tytułem do wierzytelności. Za wypłacalność dłużnika w chwili przelewu ponosi odpowiedzialność tylko o tyle, o ile tę odpowiedzialność na siebie przyjął (art. 516 kc) – odpowiedzialność taką może na siebie przyjąć na mocy dodatkowego zastrzeżenia umownego. W umowie powodującej cesję strony mogą też określić zakres i zasady odpowiedzialności Inicjatora za niewypłacalność dłużnika.

W celu osiągnięcia funkcji finansowej przelewu, konieczne jest nie tylko, aby Inicjator dysponował wierzytelnością, ale również aby dłużnik był wypłacalny lub zbywca przyjął na siebie umowną odpowiedzialność za niewypłacalność dłużnika. Odpowiedzialność zbywcy (Inicjatora) w przypadku, gdy nie przyjmuje umownej odpowiedzialności za dłużnika, gdy niewypłacalność dłużnika nastąpiła po dokonaniu cesji i może być oparta jedynie na tzw. skardze pauliańskiej (art. 527 i n. kc) lub roszczeniu z art. 59 kc.

Skutki po stronie SPV

Przelew powoduje, iż powstaje stosunek prawny między cesjonariuszem (SPV) a dłużnikiem. Dokonuje się zatem transfer wierzytelności (aktywów) z majątku Inicjatora do majątku SPV. Zakres praw, które są przejmowane przez SPV obejmuje tylko te, które służyły zbywcy oraz roszczenia o zaległe odsetki, roszczenia zapłaty kary umownej, odstępnego, zadatku, hipoteka, zastaw, poręczenie. Jeśli chodzi o roszczenie o zaległe odsetki, to strony umowy powodującej przelew mogą wyłączyć możliwość przejścia tego roszczenia na cesjonariusza.
W przypadku, gdy Inicjator nie zawiadomi dłużnika o przelewie, SPV musi wykazać, że dłużnik jednak wiedział o przelewie w momencie spełnienia świadczenia. Dowód będzie tym pewniejszy, o ile zawiadomienie będzie dokonane w formie pisemnej. Dłużnik, aby nadal był chroniony instytucją dobrej wiary, powinien wystąpić do inicjatora z żądaniem potwierdzenia dokonania przelewu. O ile nie podejmie takich działań, w konkretnym stanie faktycznym, może zostać uznany za działającego w złej wierze a co za tym idzie realizacja świadczenia do rąk zbywcy wierzytelności nie spowoduje zwolnienia go z zobowiązania.

.1 Podmioty zaangażowane w proces sekurytyzacji
Gruntowna analiza przedmiotu i sposobu przeprowadzenia sekurtyzacji jest niezbędna na etapie przygotowania programu. Warto również przeprowadzić analizę niektórych podmiotów występujących w tym procesie. Dotyczy to zwłaszcza analizy sytuacji prawnej SPV, oraz innych podmiotów zaangażowanych w realizowane przedsięwzięcie.

.2 Administrator
Administrator, czasami określany jako servicer, jest podmiotem związanym stosunkiem umownym z SPV świadczącym na rzecz SPV określone usługi. Przedmiotem usług świadczonych na rzecz SPV jest kontrola sprawnego przeprowadzenia procesu sekurytyzacji. Administratorem powinna być instytucja profesjonalnie świadcząca powyższe usługi. W warunkach polskich instytucją tą z pewnością będzie bank, którego rating nie będzie niższy niż rating emitowanych przez SPV papierów dłużnych.

.3 Pozycja prawna Administratora
Szczegółowe zadania Administratora określa umowa z SPV. Zadania te będą obejmować szeroko rozumianą kontrolę struktury wierzytelności poddanych sekurytyzacji, w tym również dokonywanie szczegółowych obliczeń zgodności rentowności tych wierzytelności z modelem przyjętym w programie.

W praktyce Administratorowi przyznaje się również funkcje stanowiące o skuteczności samego przelewu, tzn. dla dokonania przelewu niezbędna jest zgoda Administratora. Administrator może również odpowiadać za prowadzenie rachunku bankowego w imieniu SPV.

SPV

Analizując dopuszczalne formy prawne SPV należy brać pod uwagę wyłącznie spółki kapitałowe. Ze względu na osobistą odpowiedzialność wspólników spółek osobowych, SPV nie powinna mieć formy spółki cywilnej, spółki jawnej lub komandytowej. Zobowiązania spółki muszą być oddzielone od zobowiązań wspólników, dlatego dopuszczalnymi formami prawnymi SPV będzie forma spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej.

Sp. z o.o. może zostać utworzone wyłącznie w celach gospodarczych (art. 158 § 1 k.h.). Biorąc pod uwagę ustawowy cel działalności sp. z o.o. odwołujący się do działalności gospodarczej, niektórzy autorzy poddają w wątpliwość dopuszczalności stosowania tej formy prawno-podmiotowej na potrzeby sekurytyzacji.

Podnosi się przy tym, iż nabycie wierzytelności i emisja papierów wartościowych nie może być uznane za prowadzenie działalności gospodarczej.

Kwestią o istotnym znaczeniu jest operatywność oraz łatwość w zawiązywaniu spółki. Biorąc pod uwagę minimalną liczbę założycieli spółki, spółka z o.o. może zostać zawiązana nawet przez jedną osobę. Dla zawiązania S.A. wymaga się współdziałania co najmniej trzech założycieli. Dla zawiązania S.A. wymagane jest uzgodnienie treści statutu, złożenie oświadczeń o wyrażeniu zgody na zawiązanie spółki, brzmienie statutu, objęcie akcji w formie aktu notarialnego.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę na minimalny próg kapitalizacji obu spółek (4000 zł dla sp. z o.o. i 100.000 zł dla S.A.).

Biorąc pod uwagę odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe Spółki, zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji Podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskazał on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Analizując inne podstawy odpowiedzialności członków zarządu SPV, należy również brać pod uwagę odpowiedzialność subsydiarną członków zarządu Sp. z o.o. określoną w art. 298 k.h.

Statutowe cele działalności spółki w zasadniczy sposób wpływają na ograniczenie prowadzenia jakiejkolwiek innej działalności przez SPV, w szczególności działalności zarobkowej. SPV nie powinna angażować się w działania wykraczające poza nabywanie określonych wierzytelności i emisję papierów wartościowych ze względu na ochronę interesów inwestorów. Wierzytelności osób trzecich mogą stać się wymagalne przed terminem wymagalności wierzytelności z papierów wartościowych, co może doprowadzić do uszczuplenia majątku spółki SPV i uniemożliwienia zaspokojenia praw inwestorów.

Warto zwrócić uwagę na zmiany które w tym zakresie przeniesie nowy kodeks spółek handlowych (KSH). Zgodnie z art. 308 § 1 KSH kapitał zakładowy spółki akcyjnej powinien wynosić co najmniej 250.000 zł, oraz odpowiednio dla spółki z o.o. – 50.000 zł (art. 154 KSH). Podniesienie progów kapitalizacji obu spółek z pewnością nie sprzyja rozwojowi spółek specjalnego przeznaczenia.

Korzystną zmianą, z perspektywy procesu sekurytyzacji, wprowadzoną na gruncie KSH jest możliwość zawiązywania spółki akcyjnej przez jedną osobę, z wyłączeniem gdy osobą tą jest jednoosobowa spółka z o.o. (art. 302 § 1 KSH).

Udziały, bądź akcje SPV nie powinny być obejmowane przez Inicjatora. W przeciwnym wypadku SPV podlegała by pełnej konsolidacji z bilansem Inicjatora. Konsolidacja prowadziłaby do dwóch niepożądanych skutków. Po pierwsze, Inicjator nie uwalnia się całkowicie od wierzytelności poddanych sekurytyzacji, gdyż w sposób niejako wtórny “powracają” do jego majątku i są ujawniane w bilansie skonsolidowanym. Po wtóre, SPV traci w takim przypadku cechę “bankruptcy –remote vehicle”. Ta ostatnia okoliczność zdaje się w praktyce nosić poważne ryzyko dla inwestorów – nabywców papierów dłużnych emitowanych przez SPV. W przypadku upadłości Inicjatora udziały/akcje posiadane w SPV wchodzą do masy upadłościowej, a ta z kolei może zostać zbyta w związku z likwidacją prowadzoną przez syndyka.

Sekurytyzacja na gruncie zmian w ustawie o obligacjach

27 sierpnia bieżącego roku weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 29 czerwca 1995 roku o obligacjach. Wprowadzone zmiany będą miały istotny wpływ na prawne podstawy procesów sekurytyzacyjnych.

Zdolność emisyjna SPV

Obowiązujące do tej pory regulacje w istotnym stopniu ograniczały możliwość emitowania obligacji przez spółki handlowe nie posiadające tzw. historii kredytowej. Przepis art. 6 ust. 3 ustawy o obligacjach stanowił, że “emitentem obligacji niezabezpieczonych może być wyłącznie podmiot który sporządził sprawozdanie finansowe za ostatnie trzy kolejne lata obrotowe, a suma jego funduszy i kapitałów własnych wynosi co najmniej pięciokrotność minimalnego kapitału akcyjnego określonego przepisami kodeksu handlowego”.

Kwestionowany przepis w następstwie nowelizacji został wykreślony. Co więcej zmieniono także zapis art. 10 ust. 3 ustawy o obligacjach, który nakazywał udostępnienie adresatom propozycji nabycia obligacji (w ramach emisji dokonywanej poza publicznym obrotem papierami wartościowymi) sprawozdania finansowego emitenta za ostatni rok obrotowy zaopatrzonego w opinię biegłego rewidenta. Wymóg ten nie tylko wyłączał możliwość niepublicznego emitowania obligacji przez nowo powołane spółki celowe, ale czynił w praktyce niemożliwym emitowanie obligacji w pierwszej połowie roku obrotowego, kiedy sprawozdanie finansowe za poprzedni rok jest dopiero sporządzane i weryfikowane. Obecnie, możliwa jest emisja obligacji niezabezpieczonych przez SPV.

Zmieniono także przepisy kodeksu handlowego, dodając do art. 388 k.h. zapis zgodnie z którym, w przypadku spółki akcyjnej walne zgromadzenie akcjonariuszy może określić limit zadłużenia spółki z tytułu wyemitowanych obligacji w określonym czasie, co pozwoli spółkom akcyjnym emitować obligacje bez potrzeby uzyskiwania zgody walnego zgromadzenia akcjonariuszy na każdą kolejną emisję.

Obligacje SPV

Podstawową zmianą w zakresie obligacji emitowanych poza publicznym obrotem papierami wartościowymi jest umożliwienie dematerializacji takich papierów, co zdecydowanie redukuje koszty i zwiększa bezpieczeństwo obrotu obligacjami prywatnymi. Do tej pory każda obligacja nie wprowadzona do publicznego obrotu musiała mieć formę dokumentu, który jak wiadomo może zostać skradziony, zniszczony lub sfałszowany. Ryzyko to brały pod uwagę podmioty pośredniczące w emisjach zaś ustanowienie odpowiednich zabezpieczeń na wypadek niefortunnych zdarzeń zwiększało koszty emisji. Obowiązek prawny materialnego istnienia obligacji zdecydowanie ograniczał także możliwości organizacji obrotu, ponieważ do przejścia na nabywcę praw z obligacji konieczne było fizyczne wydanie mu dokumentu obligacji.

Zgodnie z regulacjami wprowadzonymi przez nowelizację obligacje mogą nie mieć formy dokumentu, zaś prawa w nich inkorporowane przysługiwać będą osobom wskazanym w ewidencji prowadzonej przez KDPW S.A., dom maklerski lub bank.

Od 27 sierpnia ustawa o obligacjach zezwala na publiczne oferowanie poza rygorami publicznego obrotu papierami wartościowymi nie tylko obligacji o terminie zapadalności, krótszym niż jeden rok ale także wszystkich obligacji których jednostkowa wartość nominalna będzie większa niż 40.000 euro. Podstawą takiego rozwiązania jest przekonanie, że obligacje o wysokim nominale oferowane będą w zasadzie wyłącznie inwestorom kwalifikowanym.

Kolejnym skutkiem nowelizacji będzie odejście od określonego ustawą progu 80 % subskrybowanych obligacji, którego osiągnięcie oznacza dojście emisji do skutku oraz rezygnacja z obligatoryjnego powołania banku-reprezentanta w przypadku emisji obligacji realizowanej przez publiczną subskrypcję.

Emitent inny aniżeli jednostka samorządu terytorialnego nie będzie wreszcie zobowiązany do oznaczenia celu emisji, co niewątpliwie stanowiło pewną niedogodność w przypadku emisji prowadzonych przez spółki celowe.

Kolejnym skutkiem nowelizacji jest odejście od ustawowego katalogu dopuszczalnych prawnie zabezpieczeń obligacji.

Dotychczas wierzytelności inkorporowane w obligacjach mogły być bowiem zabezpieczone wyłącznie gwarancją Skarbu Państwa, Narodowego Banku Polskiego albo innego banku lub względnie międzynarodowej instytucji finansowej o kapitałach własnych o wysokości co najmniej 10.000.000 euro, poręczeniem jednostki samorządu terytorialnego, hipoteką lub zastawem. Niemożliwe więc było nawet częściowe zabezpieczenie obligacji emitowanych przez spółkę celową na przykład poręczeniem ze strony aranżera transakcji. Po nowelizacji wierzytelności wynikające z obligacji będą mogły być zabezpieczone w dowolny dopuszczalny przez zasady prawa cywilnego sposób, zaś wartość takiego zabezpieczenie zweryfikuje rynek.

Jednocześnie wprowadzono zmiany do ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów umożliwiając tym samym zabezpieczenie wierzytelności wynikających z obligacji tego rodzaju zastawem. Podstawowym ograniczeniem w tym względzie był obowiązek wpisania do rejestru zastawów wierzyciela zastawnego, którym w przypadku obligacji jest każdy z obligatariuszy. Wpis taki mógł być dokonany wyłącznie na podstawie umowy zawartej w określonej ustawą formie. W konsekwencji obligacje nie mogły być zabezpieczone zastawem rejestrowym, zaś ich zabezpieczenie zastawem zwykłym było jeszcze trudniejsze – chociażby z tego powodu że w takim przypadku przedmiot zastawu winien być fizycznie wydany wierzycielowi zastawnemu. Zgodnie z nowymi regulacjami do ustanowienia zastawu zabezpieczającego wierzytelności z obligacji wystarczające jest przedstawienie uchwały odpowiedniego organu zamiast umowy. Zastaw zabezpieczający wierzytelności inkorporowane w obligacjach może być ustanowiony na rzecz wszystkich obligatariuszy bez imiennego ich wskazania. W takim przypadku obowiązkowe jest ustanawianie administratora zastawu, który nie musi być obligatariuszem.

Michał Gąsior

Ocena zdolności kredytowej w PKO BP

Tagi

kontynuacja pracy dyplomowej ze stycznia – Ocena zdolności kredytowej wybranych banków

W PKO BP rozróżnia się następujące rodzaje systemów oceny zdolności kredytowej podmiotów prowadzących działalność gospodarczą: przy udzielaniu kredytów obrotowych dla podmiotów prowadzących pełną księgowość handlową i uproszczoną rachunkowość oraz przy udzielaniu kredytów inwestycyjnych.

System oceny zdolności kredytowej w PKO BP SA obejmuje:

1) ocenę sytuacji formalnoprawnej firmy,

2) ocenę merytoryczną wniosku kredytowego.

Wstępna analiza sprawozdań finansowych bada podstawowe zestawienia finansowe firmy oraz zagarnia dynamikę zmian. W końcowej części analizy merytorycznej stanowi ona podstawę dokonania korekt w ostatecznej ocenie ogólnej firmy (in plus i in minus). Badaniu podlegają m. in.:

  1. W zakresie bilansu:

– dynamika sumy bilansowej i podstawowych pozycji bilansu,

– zmiany struktury aktywów i pasywów,

– jakość głównych składników aktywów,

– kapitał obrotowy netto oraz dynamika sprzedaży,

– prawidłowość finansowania aktywów,

– zapotrzebowanie na kredyt obrotowy;

  1. W zakresie rachunku zysków i strat:

– wielkość, struktura oraz trendy zmian przychodów ze sprzedaży,

– główne determinanty wyniku finansowego firmy,

– kształtowanie się kosztów stałych i zmiennych, wartościowy próg rentowności;

  1. W zakresie rachunku przepływów pieniężnych:

– wielkość i trendy zmian przepływów pieniężnych netto,

– struktura wpływów i wypływów,

– wpływ rodzajów działalności (operacyjna, finansowa, inwestycyjna) na tworzenie cashflow,

– struktura wpływów i wydatków w typowym okresie,

– harmonogram spłaty kredytu.

W toku analizy wskaźnikowej wykorzystuje się następujące 11 wskaźników, które oceniane są w podanych trzech przedziałach czasowych.

  1. Rentowność (0-17 pkt)

1) wskaźnik rentowności sprzedaży (ROS) – relacja zysku lub straty netto do sprzedaży netto (0-7 pkt),

2) wskaźnik rentowności aktywów (ROA) – relacja zysku lub straty netto do aktywów (0-5 pkt),

3) wskaźnik rentowności kapitału (ROE) – relacja zysku lub straty

netto do kapitału własnego (0-5 pkt).

  1. Płynność finansowa (0-14 pkt)

4) wskaźnik płynności bieżącej (CR) – relacja aktywów bieżących do pasywów bieżących (0-7 pkt),

5) wskaźnik płynności szybkiej (QR) – relacja aktywów bieżących pomniejszonych o zapasy do pasywów bieżących (0-7 pkt).

III. Sprawność działania (0-12 pkt)

6) wskaźnik rotacji należności w dniach (WRND) – relacja należności do sprzedaży netto przemnożona przez ilość dni w okresie (0-4 pkt),

7) wskaźnik rotacji zapasów w dniach (WRZD) – relacja zapasów do sprzedaży netto przemnożona przez ilość dni w okresie (0-4 pkt),

8) wskaźnik produktywności aktywów (WPA) – relacja sprzedaży netto do aktywów (0-4 pkt).

  1. Zadłużenie (0-17 pkt)

9) wskaźnik zadłużenia aktywów (WZA) – relacja zobowiązań ogółem do aktywów (0-7 pkt),

10) wskaźnik pokrycia majątku trwałego kapitałem stałym (WPMK) – relacja kapitału stałego do majątku trwałego netto (0-5 pkt),

11) wskaźnik pokrycia obsługi długu (WPOD) – relacja cash flow powiększonego o odsetki kredytowe do obsługi długu (0-5 pkt).

Przy określaniu bieżącej zdolności firmy wykorzystuje się aktualne wartości wskaźników finansowych. Najczęściej mają one odniesienie do średnich wielkości w sektorze gospodarczym (wskaźniki rentowności) lub wzorców podręcznikowych (wskaźniki płynności, sprawności i zadłużenia). Ich wartości prognozowane są wykorzystywane do oceny perspektywicznej zdolności kredytowej. Wyniki z poprzedzających okresów służą ocenie tendencji zmian poszczególnych wskaźników.

W toku analizy czynników subiektywnych uwzględnia się cztery kryteria:

  1. Pozycja firmy na rynku (0-13 pkt):

– możliwości zbytu: stopień nasycenia i dynamikę rozwoju rynku na dany produkt (usługę) skalę potencjalnego popytu (lokalny, krajowy, międzynarodowy), zawarte kontrakty, porozumienia handlowe lub kooperacyjne, organizację sieci dystrybucji, realną dynamikę sprzedaży w badanym okresie;

– produkt (usługę): nowoczesność produktu, zmiany asortymentowe produktu, wskaźnik zwrotu i reklamacji, skalę eksportu, cenową konkurencyjność;

– konkurencję: udział kredytobiorcy w rynku (lokalnym, krajowym), stopień zagrożenia konkurencji krajowej i zagranicznej (bariery wejścia do branży).

  1. Charakterystyka branży (0-8 pkt):

– rozwojowej,

– stagnacyjnej,

– schyłkowej.

Ocenia się też poziom nowoczesności wyposażenia i technologii: poziom umorzenia tzw. aktywnego majątku trwałego, poziom techniczny maszyn i urządzeń, wydajność, nowoczesność, kosztochłonność technologii, normy ekologiczne technologii.

  1. Kadra zarządzająca (0-5 pkt): ocenia się: wykształcenie menedżerów, staż pracy na stanowiskach kierowniczych, znajomość branży, kompetencje zawodowe i decyzyjne, styl kierowania, strategie rozwoju firmy.
  2. Wiarygodność firmy (właściciela) (0-6 pkt):

– historii funkcjonowania firmy: okresu jej działalności, występowania postępowań układowych lub ugodowych, procesów sądowych firmy, opinii lokalnej społeczności i organizacji branżowych, wkładu kapitału własnego w działalność gospodarczą,

– stosunków z bankiem: opinie banków współpracujących z firmą, posiadanie rachunku podstawowego lub korzystanie z innych usług bankowych w PKO, terminowość regulowania należności bankowych oraz dostarczania informacji finansowych.

Syntetyczna ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej firmy jest zagregowaną wielkością:

– sumy ocen punktowych za kryteria mierzalne i niemierzalne (max. 90 pkt),

– korekty punktowej w zakresie wskaźników: rentowności, płynności finansowej i zadłużenia (in plus i in minus: ± 7 pkt).

W rezultacie przeprowadzonych ocen kryteriów obiektywnych i subiektywnych oraz korekt punktowych dokonuje się przyporządkowania firmy do jednej z pięciu klas sytuacji ekonomiczno-finansowej:

  1. Klasa bardzo dobra powyżej 80 pkt,
  2. Klasa dobra od 68-80 pkt,
  3. Klasa przeciętna od 51-67 pkt,
  4. Klasa słaba od 41-50 pkt,
  5. Klasa zła poniżej 41 pkt.

Za podmioty posiadające bieżącą zdolność kredytową uznaje się firmy osiągające ocenę powyżej 50 punktów, przy czym wymagane są ponadto minima punktowe:

– za kryteria obiektywne – ocena co najmniej 30 pkt,

– za kryteria subiektywne – ocena co najmniej 10 pkt.

Stosownie do uregulowań Zarządzenia nr 13/94 prezesa NBP grupa ryzyka kredytowego jest wypadkową dwóch kryteriów:

1) oceny sytuacji ekonomiczno-finansowej,

2) terminowości obsługi kredytu.

Tabela 2, Klasy ryzyka kredytowego tworzone w PKO BP

Ocena sytuacji finansowej Terminowość obsługi kredytu
Regularna Opóźnienie
od 1 m-ca

do 3 m-cy

powyżej 3 m-cy

do 6 m-cy

powyżej

6 m-cy

Bardzo dobra Ia II III IV
Dobra Ib II III IV
Przeciętna Ib II III IV
Słaba II III III IV
Zła III IV IV IV

Źródło: Praca zbiorowa pod redakcja Władysława L. Jaworskiego, „Banki polskie u progu XXI wieku”, Poltext, Warszawa 1999 r., s. 261.

Na podstawie zakwalifikowania kredytobiorców do poszczególnych klas ryzyka dywersyfikowane są warunki dostępności do kredytu, a następnie, biorąc pod uwagę długość okresu kredytowania, ustalane są granice marż ryzyka kredytowego.

ciąg dalszy tej pracy dyplomowej nastąpi

Ocena zdolności kredytowej wybranych banków

Tagi

Z danych statystycznych dotyczących systemu bankowego wynika, że jednym ze źródeł upadłości banków jest nieefektywne zarządzanie aktywami, a w szczególności zła, nieumiejętna gospodarka kredytowa, niesprawne procedury kredytowe oraz nieprzestrzeganie norm kredytowych.[1]

Ocena ryzyka kredytowego w bankach polskich wynika z regulacji zewnętrznych, określanych na podstawie aktów ustawowych i zarządzenia prezesa NBP. Poniżej zaprezentuję analizę systemu oceny zdolności kredytowej, na przykładzie trzech największych polskich banków komercyjnych: Pekao SA, PKO BP i PBK SA.

Przy ocenie formalnoprawnej chodzi o ustalenie zdolności firmy do czynności prawnych, a szczególnie do zaciągania zobowiązań finansowych oraz zweryfikowanie informacji i dokumentów klienta pod względem formalnym i kompletności, ważności, autentyczności oraz zgodności ze stanem rzeczywistym.

Zaś przy ocenie merytorycznej jest ustalenie skali ekonomicznego zabezpieczenia spłaty kredytu, które jest zdeterminowane przez bieżącą i przyszłą sytuację ekonomiczno-finansową kredytobiorcy. Przebieg tej oceny jest następujący:

– nagromadzenie i weryfikacja informacji oraz dokumentów źródłowych, charakteryzujących sytuację ekonomiczno-finansową wnioskodawcy,

– analiza ekonomiczno-finansową firmy,

– punktacyjna ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej,

– ustalenie klasy ryzyka kredytowego,

– propozycje warunków kredytowania.

W ocenie działalności firmy wykorzystywanych jest osiem kryteriów: rentowność, płynność, sprawność działania, zadłużenie, pozycja firmy na rynku, charakterystyka branży, kwalifikacje kadry zarządzającej, wiarygodność firmy. Cztery pierwsze kryteria mają charakter mierzalny, pozostałe zaś są niewymierne w związku z tym odmienny jest sposób punktacji kryteriów obiektywnych i subiektywnych.

Analiza czynników ilościowych dokonywana jest dwufazowo jako: analiza wstępna i analiza, wskaźnikowa w trzech układach czasu:

– w przeszłości (2 ostatnie okresy obrachunkowe),

– bieżąco,

– w przyszłości (prognozy za okres kredytowania).


[1] Praca zbiorowa pod redakcją Władysława L. Jaworskiego, „Banki polski u progu XXI wieku”, Poltext, Warszawa 1999 r., s. 245.

Cele działalności banków

Tagi

Rynek usług finansowych, który obejmuje swym zakresem także usługi bankowe, należy do najszybciej rozwijających się w polskiej gospodarce. Działając w ciągle zmieniającym się otoczeniu, banki muszą nie tylko rozpoznawać zachodzące wokół zmiany, ale i je wyprzedzać. Zmiany te dotyczą przede wszystkim poziomu rozwoju gospodarczego i dochodów, sytuacji ekonomicznej i społeczno-ekonomicznej, skłonności do inwestowania i wpływają z kolei na podaż depozytów, zapotrzebowanie na kredyty i inne usługi bankowe. Na działalność banków mogą oddziaływać zjawiska chwilowe i całkowicie przypadkowe, powodując zwiększony napływ lub odpływ środków pieniężnych. Aby zmniejszyć negatywne skutki tych oddziaływań, bank musi zachowywać stały kontakt z otaczającą go rzeczywistością, napływające dane muszą być poddawane właściwej ocenie na podstawie nowoczesnych metod analiz, ze zgromadzonych danych i dokonanych ocen niezwłocznie muszą być wyciągane odpowiednie wnioski praktyczne, których wynikiem będą odpowiednie decyzje wykonawcze[1].

Celem działalności banku jest ustalenie takiego kierunku działania, który doprowadzi w przyszłości do określonego stanu realnego. Ustalony przez bank cel działania stanowi kryterium podejmowania decyzji i kryterium wyboru optymalnych rozwiązań. Z reguły ma charakter kompleksowy i obejmuje kilka zadań. W związku z tym, że poszczególne zadania mogą mieć różne znaczenie dla banku, konieczne jest określenie koncepcji kompleksowej, która byłaby brana pod uwagę w codziennej pracy banku. Cele polityki banku formułowane są poprzez określenie[2]:

  • wyniku finansowego – zysku banku,
  • rodzaju czynności bankowych, które będą miały priorytet i tych, które będą zaniechane,
  • wzrostu obrotów banku (sumy bilansowej).

Przy wyborze celów nie należy zapominać, że warunkiem koniecznym w działaniu banków jest zachowanie bezpieczeństwa. Oznacza to uwzględnienie w działalności banku następujących elementów[3]:

  • legalności – jej naruszenie może spowodować cofnięcie zezwolenia na działalność bankową,
  • płynności – możliwości zapewnienia bieżącego pokrywania zobowiązań,
  • solidności – troski o właściwy wizerunek banku.

Podstawowym celem każdego banku komercyjnego jest osiągnięcie zadowalającego zysku, dla możliwości jego podziału i zaspokojenia określonych potrzeb. Zysk niezbędny jest w celu samofinansowania działalności banku poprzez uzupełnienia kapitału własnego, co jest warunkiem zwiększenia obrotów banku. Akceptowalny poziom tego zysku determinowany jest rozpiętością między kosztami depozytów a wpływami z kredytów (różnica w stopach procentowych). Drugie przeznaczenie zysku to wypłata dywidend. Wyznaczenie punktu docelowego dla rentowności danej instytucji w kategoriach minimalnego dochodu z akcji udziałowców stanowi na Zachodzie główny element planu strategicznego banku. Wzrost kapitału i wypłata dywidend świadczą o wiarygodności banku, co stanowi podstawowy warunek jego rozwoju.

W procesie finansowym, którym jest zarządzanie aktywami i pasywami, dąży się do takiego ukształtowania struktury portfela kredytów i depozytów oraz struktury stóp procentowych, aby umożliwić osiągnięcie optymalnego wyniku finansowego[4]. Rozwój bankowości w krajach rozwiniętych gospodarczo spowodował wzrost roli zysku w działalności banków. Banki zostały zmuszone do poszukiwania nowych metod generowania zysków w związku ze wzrostem kosztów operacyjnych ponoszonych na utrzymanie oddziałów[5]. Postęp w dziedzinie technologii bankowej powoduje podniesienie kosztów działalności banków. Elektroniczne systemy płatności, a także usługi informacyjne oparte na komputerowym zarządzaniu finansami dużych firm stanowią bardzo kosztowną infrastrukturę. Aby nakłady ponoszone na wdrażanie nowych technologii zwróciły się, bank musi wypracowywać wyższe zyski. Są one możliwe do osiągnięcia poprzez odpowiednią politykę cenową oraz wchodzenie na nowe rynki.

Rozwój czynności bankowych – kolejny cel działalności banku – aby bank mógł skutecznie obsługiwać klientów, musi być lepszy, szybszy lub tańszy od swoich konkurentów. Stanie się to możliwe tylko wtedy, gdy dostosuje swoją działalność do zmian zachodzących na rynkach finansowych[6].

Stabilny bank oceniany jest według wielkości sumy bilansowej, banki dążą więc do maksymalizacji swych obrotów. W związku z faktem, że wzrostowi sumy bilansowej nie zawsze towarzyszy wzrost rentowności banku, a często wręcz następuje spadek rentowności, powstaje sprzeczność celów. Ostateczne decyzje muszą prowadzić do osiągnięcia jednego celu, nawet kosztem pogarszania możliwości realizacji pozostałych[7].

Istnieje konieczność zrównoważenia celów banku z wymaganiami klientów. Osiąganie wysokich zysków kosztem zadowolenia klienta prawdopodobnie negatywnie wpłynie na przyszłe kontakty z klientami, natomiast planowanie zbyt niskiego zysku wywoła zadowolenie klienta, ale może także spowodować brak środków, co z kolei odbije się na możliwościach finansowania nowych usług.


[1] B. Kosiński, Zarządzanie przedsiębiorstwem bankowym, w: Praca zbiorowa pod redakcją Wł. L. Jaworskiego Współczesny Bank, Poltext, Warszawa 1997, s. 179

[2] Wł. L. Jaworski, Bankowość Podstawowe założenia, Poltext, Warszawa 1993, s. 93

[3] Ibidem, s. 94

[4] St. Bereza, Zarządzanie ryzykiem bankowym, Związek Banków Polskich, Warszawa 1992, s. 13

[5] B. Żurawik W. Żurawik, Marketing bankowy, PWE, Warszawa 1995, s. 26

[6] J. Koppen, Strategie …, op. cit., s. 22

[7] Wł. L. Jaworski, Bankowość …, op. cit., s. 95

Historia kart płatniczych PKO – klienci indywidualni c.d.

Tagi

kontynuacja pracy licencjackiej z września

PKO Visa Classic

Przeznaczenie karty

Umożliwia dostęp do gotówki w kraju i za granicą, w bankomatach i punktach usługowych oznaczonych symbolem VISA lub VISA ELECTRON.

  • wypłaty gotówki w bankomatach oznaczonych symbolem VISA lub VISA ELECRON
  • operacje płatnicze w punktach oznaczonych znakami akceptacji VISA lub VISA ELECRON
  • operacje internetowe
  • zakup telekarty SIMPLUS w bankomatach

Regulamin karty ustala, iż: „karta służy do:

  • wypłat gotówki w bankomatach i placówkach banków oznaczonych znakiem akceptacji umieszczonym na karcie
  • dokonywania płatności za towary lub usługi w tym operacji dokonywanych przez internet, realizowanych telefonicznie lub pisemnie
  • korzystania z innych usług oferowanych przez PKO BP S.A. i dostępnych przy użyciu karty”[1]

Korzyści [2]

  • możliwość dokonywania transakcji kartą bez konieczności posiadania środków na rachunku w chwili dokonywania transakcji
  • wygodny system rozliczania operacji: gwarantuje wygodny system planowania i kontroli wydatków – bank kredytuje operacje dokonywane przez posiadacza karty od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca, po całym cyklu są sumowane transakcje, rachunek obciążany jest ostatniego dnia miesiąca suma transakcji+1% prowizji od transakcji bezgotówkowych obciążenie rachunku następuje automatycznie w ostatnim dniu miesiąca, niezależnie od faktycznej daty dokonania operacji w danym miesiącu Klient może wydać dyspozycję, aby transakcje walutowe obciążały jego rachunek walutowy w PKO BP
  • bezpieczeństwo: bank przejmuje odpowiedzialność za wszystkie operacje dokonane przy jej użyciu od chwili zgłoszenia utraty karty odpowiedzialność Klienta za operacje dokonane przed zgłoszeniem utraty karty jest ograniczona do równowartości 150 Euro

Posiadacze karty

PKO VISA Classic może otrzymać osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności prawnych spełniająca następujące warunki:[3]

  • posiada (lub współposiada) w PKO Banku Polskim SUPERKONTO, SUPERKONTO STUDENT lub ZŁOTE KONTO funkcjonujące od minimum 3 miesięcy i korzysta z tego konta zgodnie z zasadami regulaminu dla posiadaczy rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych;
  • posiada na wskazanych w Deklaracji rachunkach środki pieniężne pozwalające na przyznanie limitu cyklicznego w wysokości nie niższej niż 1500 złotych;
  • terminowo reguluje wszelkie zobowiązania wobec PKO Banku Polskiego.

Limity

„Maksymalny limit cykliczny ( kwota, do wysokości której posiadacz karty może dokonywać operacji przy użyciu karty, w jednym cyklu rozliczeniowym) – 12.500 zł. Minimalny limit cykliczny – 1.500 zł. Dzienny limit wypłat gotówki w bankomatach – 1.500 zł. Limity ustalane są przez oddział prowadzący rachunek posiadacza karty na podstawie wysokości wpływów. Do limitu są wliczane transakcje gotówkowe, bezgotówkowe oraz opłaty.

W kasach banku można wypłacić gotówkę do wysokości limitu miesięcznego.
Przy dokonywaniu wypłat gotówki lub płatności bezgotówkowych nie są sprawdzane środki na rachunku, sprawdzany jest tylko limit cykliczny i dzienny.

Warunki otrzymania

O kartę można wystąpić już po 3 miesiącach od momentu otwarcia rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego w PKO Banku Polskim. Istnieje możliwość zaliczenia historii rachunku posiadanego w innym banku.”[4]

Posiadacz rachunku w celu otrzymania karty powinien:

  • udać się do oddziału prowadzącego rachunek
  • wypełnić wniosek o wydanie karty/dane użytkownika karty
  • podpisać umowę o wydanie i używanie karty

W przypadku wystąpienia o kartę PKO Visa Classic i Diners Club klient musi dodatkowo spełnić warunek – musi posiadać rachunek min. 3 miesiące i środki do ustalenia minimalnego limitu na kartę.

PKO Ekspres

Przeznaczenie karty

Karta służy do:[5]

  • wypłaty gotówki w bankomatach i placówkach banków oznaczonych znakiem akceptacji umieszczonym na karcie
  • dokonywania płatności za usługi i towary
  • korzystania z funkcji depozytowej bankomatów na zasadach określonych w odrębnym regulaminie
  • korzystania z terminali samoobsługowych na zasadach określonych w odrębnej umowie
  • korzystania z innych usług oferowanych przez PKO BP S.A. i dostępnych przy użyciu karty
  • dokonywania operacji przez internet, telefonicznie lub w formie pisemnej

Korzyści[6]

  • wygoda: karta ułatwia dostęp do gotówki poprzez największą w Polsce sieć bankomatów (ponad 1730 bankomatów)
  • bezpieczeństwo: już od momentu zgłoszenia utraty karty PKO BP przejmuje odpowiedzialność za wszystkie operacje dokonane przy jej użyciu). Odpowiedzialność Klienta za operacje dokonane przed zgłoszeniem utraty karty jest ograniczona do równowartości 150 Euro. Karta jest w 100% autoryzowana ( przy każdej transakcji bez względu na kwotę jest zapytanie o autoryzację, następuje sprawdzenie środków).

Posiadacze karty

Karta wydawana posiadaczom rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego (SUPERKONTA, SUPERKONTA STUDENT, ZŁOTEGO KONTA) w PKO BP.

Limity

„Limity dzienne ustalane są przez oddział prowadzący rachunek Klienta w porozumieniu z Klientem. Maksymalny limit wypłaty gotówki – od 100 do 2.500 zł dziennie. Maksymalny limit operacji płatniczych – od 100 do 4.000 zł dziennie. Dla Klientów posiadających ROR krócej niż 3 m-ce limity nie mogą być wyższe niż 1000 zł dla wypłaty gotówki i 2000 zł dla operacji płatniczych. Posiadacze kart PKO Ekspres mogą dokonywać operacji zarówno w bankomatach jak i w punktach usługowo-handlowych oznaczonych symbolem VISA , do wysokości wolnych środków na rachunku, ale nie przekraczających przyznanych limitów na kartę.”[7]

Wydanie karty

Karta wydawana jest po zawarciu umowy między Posiadaczem a PKO BP S.A.

„PKO BP S.A. wysyła PIN, będącym zaproszeniem do odbioru karty w oddziale PKO BP S.A. prowadzącym rachunek. Karta zostaje wydana osobie, której dane są umieszczone na karcie, po sprawdzeniu tożsamości tej osoby. Karta powinna być podpisana przez osobę, której dane są umieszczone na karcie, niezwłocznie po jej otrzymaniu.”[8]

Oferta kart płatniczych – studenci i młodzież

PKO Graffiti

„Przeznaczenie karty
·         idealna karta, którą można płacić za drobne zakupy
  • wypłaty gotówki w bankomatach oznaczonych symbolem VISA ELECTRON
  • operacje płatnicze w punktach oznaczonych symbolem VISA ELECTRON
  • zakup telekarty SIMPLUS w bankomatach
  • funkcja depozytowa (tylko dla nowej karty)
Korzyści
  • wygoda: karta ułatwia dostęp do gotówki poprzez największą w Polsce sieć bankomatów (ponad 1730 bankomatów) bez opłat i prowizji.
  • bezpieczeństwo: już od momentu zgłoszenia utraty karty PKO BP przejmuje odpowiedzialność za wszystkie operacje dokonane przy jej użyciu odpowiedzialność Klienta za operacje dokonane przed zgłoszeniem utraty karty jest ograniczona do równowartości 150 euro
  • estetyka – trzy atrakcyjne wzory kart.”[9]
Posiadacze karty

Karta wydawana do rachunku SUPERKONTO GRAFFITI dla najmłodszych Klientów PKO BP (w wieku 13-18 lat, którzy nie ukończyli nauki w szkole średniej)

Limity
”O wysokości limitów: miesięcznego i dziennego decyduje osoba, która udziela osobie małoletniej pełnomocnictwa rodzajowego do korzystania ze środków zgromadzonych na rachunku SUPERKONTO GRAFFITI oraz do korzystania z karty dzienny limit wypłat gotówki:

  • standardowy – 200 zł,
  • maksymalny – 600 zł

dzienny limit operacji płatniczych:

  • standardowy – 200 zł,
  • maksymalny – 600 zł

Posiadacze kart mogą dokonywać operacji, do wysokości wolnych środków na rachunku, ale nie przekraczających przyznanych limitów na kartę.”[10]

Karta Kredytowa STUDENT

„Przeznaczenie karty
  • dokonywanie płatności bezgotówkowych za towary i usługi w punktach oznaczonych znakiem VISA ELECTRON – w kraju i za granicą,
  • wypłata gotówki w bankach zrzeszonych z organizacją VISA ELECTRON oraz bankomatach akceptujących karty ze znakiem VISA ELECTRON – w kraju i za granicą,
  • korzystanie z funkcji depozytowej w bankomatach PKO Banku Polskiego.
Korzyści
  • nie oprocentowany kredyt nawet do 52 dni,
  • niskie oprocentowanie,
  • atrakcyjny wizerunek – pierwsza przezroczysta karta w Polsce
  • natychmiastowy dostęp do kredytu i możliwość rozłożenia jego spłaty w czasie,
  • pakiet ubezpieczeń,
  • prestiż i wiarygodność”[11]
Posiadacze karty

Karta jest przeznaczona dla studentów, którzy nie ukończyli 26 roku życia.

Limity

Limit kredytowy jest to ustalona indywidualnie dla każdego Posiadacza karty kredytowej dopuszczalna kwota, do wysokości której może on się zadłużać z tytułu operacji dokonywanych przy użyciu karty. Wysokość limitu określana jest w zaokrągleniu do 100 zł. Dostępny limit kredytowy dla Karty Kredytowej STUDENT wynosi od 500 do 1 500 zł.”[12]

Warunki otrzymania

Warunkiem otrzymania karty jest:

  • posiadanie od co najmniej 3 miesięcy rachunku SUPERKONTO STUDENT ze stałymi miesięcznymi wpływami w wysokości 400 zł albo
    posiadanie udokumentowanego źródła dochodów w minimalnej wysokości 400 zł netto,
  • zaliczenie II semestru studiów.

W celu uzyskania karty należy w Oddziale PKO Banku Polskiego:[13]

  1. Złożyć wypełniony wniosek o wydanie karty
  2. Przedłożyć oryginał zaświadczenia z uczelni
  3. Przedstawić dokumenty potwierdzające udokumentowane źródło dochodów – w przypadku klientów nie posiadających SUPERKONTA STUDENT
  4. Okazać ważną legitymację studencka i dowód osobisty lub paszport
  5. Wypełnić deklarację przystąpienia do obowiązkowego ubezpieczenia.
  6. Podpisać umowę.

[1] zob. §15 regulaminu karty PKO Visa Classic

[2] pkobp.pl

[3] ibidem

[4] opracowanie własne na podstawie danych PKO BP

[5] zob. § 16 regulaminu karty PKO Ekspres

[6] pkobp.pl

[7] ibidem

[8] zob. § 4 pkt. 1,2,3 regulaminu karty PKO Ekspres

[9] pkobp.pl

[10] pkobp.pl

[11] http://www.pkobp.pl

[12] ibidem

[13] opracowanie własne na podstawie danych PKO BP

BGŻ S.A. na rynku usług bankowych

Tagi

Bank Gospodarki Żywnościowej Spółka Akcyjna powstał z przekształcenia Banku Gospodarki Żywnościowej, dokonanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o restrukturyzacji banków spółdzielczych i Banku Gospodarki Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw[1]. W oparciu o wymienioną ustawę powołane zostało, powiązane kapitałowo, Zrzeszenie Krajowe Banków Spółdzielczych o trójszczeblowej ogólnopolskiej strukturze organizacyjnej. Jego poszczególne ogniwa stanowiły: BGŻ S.A. jako Bank Krajowy, Banki Regionalne oraz Banki Spółdzielcze.

BGŻ S.A. jako Bank Krajowy prowadził działalność na rzecz rozwoju banków regionalnych oraz zrzeszonych w nich banków spółdzielczych stanowiących krajową grupę banków spółdzielczych oraz zapewnia jednolitość działania zrzeszeń regionalnych, a w szczególności[2]:

  • zapewniał stabilność struktury bankowej i płynność płatniczą zrzeszonym bankom regionalnym oraz zrzeszonym w nich bankom spółdzielczym, na zasadach określonych w umowach zrzeszenia,
  • prowadził rachunki bieżące i rachunki rezerw obowiązkowych zrzeszonych banków regionalnych i przeprowadzał rozliczenia międzybankowe tych banków,
  • dokonywał lokat i pozyskiwał środki finansowe na krajowych i zagranicznych rynkach pieniężnych – w imieniu zrzeszenia krajowego,
  • otwierał placówki zagraniczne Banku i dokonywał międzynarodowych operacji finansowych,
  • rozwijał działalność komercyjną zrzeszenia przez określanie preferowanych produktów bankowych, reklamę, marketing, analizy ekonomiczne,
  • opracowywał dla zrzeszenia krajowego procedury bankowe, systemy informatyczne i sieć telekomunikacyjną,
  • kontrolował sytuację finansową zrzeszonych banków regionalnych,
  • odprowadzał rezerwy obowiązkowe za zrzeszone banki regionalne do Narodowego Banku Polskiego,
  • organizował system szkoleń zawodowych kadry pracowniczej zatrudnionej w zrzeszonych bankach regionalnych oraz bankach spółdzielczych,
  • reprezentował zrzeszone banki wobec władz polskich i międzynarodowych instytucji finansowych,
  • zaciągał kredyt refinansowy w Narodowym Banku Polskim,
  • działał na rzecz uzyskania pomocy dla zrzeszonych banków.

Wykonywanie wymienionych zadań następowało w szczególności poprzez[3]:

  • gromadzenie środków finansowych na potrzeby Banku oraz krajowej grupy banków spółdzielczych,
  • zarządzanie nadwyżkami środków krótkoterminowych i długoterminowych grupy, kumulowanymi na poziomie Banku i na jego ryzyko oraz środkami gromadzonymi dla Banku na podstawie zawartych z bankami regionalnymi umów zlecenia,
  • przekazywanie środków finansowych bankom regionalnym grupy w celu ułatwienia im kredytowania na okresy krótko-, średnio- i długoterminowe,
  • administrowanie wspólnymi funduszami celowymi,
  • kontrolę przestrzegania przepisów regulujących działalność grupy na zasadach określonych w umowach zrzeszenia,
  • podejmowanie innych działań w zakresie i na zasadach określonych w umowie zrzeszenia oraz na zlecenie banków zrzeszonych,
  • wykonywanie funkcji nadzoru bankowego w stosunku do banków regionalnych na podstawie i w granicach upoważnienia udzielonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego,
  • współpracę z krajowymi, zagranicznymi i międzynarodowymi bankami i instytucjami w zakresie wynikającym z zadań Banku.

7 grudnia 2000 roku Sejm RP uchwalił ustawę o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających[4]. Ustawa w zasadniczy sposób zmieniła zasady funkcjonowania spółdzielczego sektora bankowego wprowadzając dwuszczeblową strukturę organizacyjną i umożliwiając dobrowolny wybór przez banki spółdzielcze banku zrzeszającego. Z dniem wejścia w życie jej przepisów, tj. od 28 stycznia 2001 roku BGŻ S.A. przestał pełnić funkcje banku krajowego Zrzeszenia Krajowego Banków Spółdzielczych. Przepisy ustawy umożliwiają BGŻ S.A.:

  • pełnienie funkcji banku zrzeszającego banki spółdzielcze, zakładając, że docelowo większościowy pakiet akcji Banku obejmą zrzeszone banki spółdzielcze

lub

  • wybór komercyjnej strategii rozwoju.

Problemem BGŻ S.A. jest nadal niski poziom funduszy własnych, który utrudnia rozwój Banku oraz możliwość konkurowania w szybko zmieniającym się otoczeniu. W tej sytuacji – zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 grudnia 2000 roku o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających – Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Banku w dniu 31 stycznia 2001 roku zatwierdziło Program zwiększenia funduszy własnych Banku na lata 2001 – 2003 zakładający, że BGŻ S.A. będzie funkcjonował jako bank zrzeszający. W celu uzyskania statusu banku zrzeszającego banki spółdzielcze BGŻ S.A. w dniu 1 lutego 2001 roku przedłożył Komisji Nadzoru Bankowego projekt umowy zrzeszenia wraz z regulaminem gospodarki finansowej i regulaminem Rady Zrzeszenia, jednak zgody na pełnienie funkcji banku zrzeszającego nie uzyskał. W sierpniu 2001 roku Komisja Nadzoru Bankowego uznała Program za nierealny do realizacji i podjęła decyzję o przesunięciu terminu zatwierdzenia przedłożonego przez Bank projektu umowy zrzeszenia do 28 lutego 2002 roku. W tej sytuacji cztery banki regionalne, zamierzające połączyć się z BGŻ S.A., rozpoczęły działania zmierzające do połączenia z innymi bankami zrzeszającymi. W konsekwencji prace związane z przygotowaniem BGŻ S.A. do pełnienia funkcji banku zrzeszającego banki spółdzielcze zostały wstrzymane. W praktyce zatem Komisja Nadzoru Bankowego wskazała na konieczność realizacji wariantu komercyjnej ścieżki dokapitalizowania Banku. W Strategii Gospodarczej Rządu: Przedsiębiorczość – Rozwój – Praca, opublikowanej w styczniu 2002 roku, nie rozstrzygnięto roli i miejsca BGŻ S.A., jak również struktury akcjonariatu oraz formy dokapitalizowania Banku. Rząd wyraził jedynie przekonanie, że zachowa do 2006 roku kontrolę właścicielską nad BGŻ S.A., uznając, że Bank pozostanie bankiem specjalizującym się w obsłudze finansowej rolnictwa i infrastruktury regionalnej.

BGŻ S.A. działa na podstawie Statutu i obowiązujących przepisów. Działa na obszarze Rzeczypospolitej i poza jej granicami. W okresie objętym tą pracą podstawę prawną działania Banku stanowią:

  • ustawa z dnia 31 stycznia 1989 roku Prawo bankowe[5],
  • ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe[6],
  • ustawa z dnia 24 czerwca 1994 roku o restrukturyzacji banków spółdzielczych i Banku Gospodarki Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw[7],
  • ustawa z dnia 7 grudnia 2000 roku o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających[8],
  • rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 roku Kodeks Handlowy[9].

Strukturę organizacyjną Banku tworzą:

  • Centrala,
  • Oddziały,
  • Oddziały regionalne,
  • Biuro Maklerskie,
  • Centrum Szkoleniowo – Konsultacyjne,
  • Przedstawicielstwa zagraniczne.

Ze względu na zakres wykonywanych funkcji, oddziały dzielą się na:

  • oddziały samodzielne,
  • oddziały nadrzędne,
  • oddziały podległe.

Przedstawiony podział oddziałów jest kategorią wewnątrz organizacyjną, nie mającą odzwierciedlenia w nazwie[10].

BGŻ S.A. jest bankiem specjalizującym się w kompleksowej obsłudze finansowej rolnictwa i związanego z nim przemysłu. Swą ofertę kieruje również do klientów z innych branż. Oprócz podstawowej działalności depozytowo – kredytowej i rozliczeniowej prowadzi pełną obsługę w zakresie obrotu dewizowego i w tej działalności współpracuje z uznanymi bankami zagranicznymi na całym świecie[11]. Od 1990 roku BGŻ S.A. posiada pełne uprawnienia banku dewizowego[12].

Działalność Banku obejmuje[13]:

  1. czynności bankowe:
    • przyjmowanie wkładów pieniężnych płatnych na każde żądanie lub nadejściem oznaczonego terminu oraz prowadzenie rachunków tych wkładów,
    • prowadzenie innych rachunków bankowych,
    • udzielanie kredytów,
    • udzielanie gwarancji bankowych,
    • emitowanie bankowych papierów wartościowych,
    • przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych,
    • wykonywanie innych czynności przewidzianych wyłącznie dla banku w odrębnych ustawach, udzielanie pożyczek pieniężnych,
    • operacje czekowe i wekslowe,
    • wydawanie kart płatniczych oraz wykonywanie operacji przy ich użyciu,
    • terminowe operacje finansowe,
    • nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych,
    • przechowywanie przedmiotów i papierów wartościowych oraz udostępnianie skrytek sejfowych,
    • wykonywanie czynności obrotu dewizowego,
    • udzielanie poręczeń,
    • wykonywanie czynności zleconych, związanych z emisją papierów wartościowych,
  2. inne czynności wykonywane w zakresie określonym w ustawie Prawo bankowe:
  • obejmowanie lub nabywanie akcji i prawa z akcji, udziałów innej osoby prawnej lub jednostki uczestnictwa w funduszach powierniczych,
  • zaciąganie zobowiązań związanych z emisją papierów wartościowych,
  • dokonywanie obrotu papierami wartościowymi
  • dokonywanie na warunkach uzgodnionych z dłużnikiem zamiany wierzytelności na składniki majątku dłużnika,
  • nabywanie i zbywanie nieruchomości oraz wierzytelności zabezpieczonych hipoteką,
  • świadczenie usług konsultacyjno-doradczych w sprawach finansowych,
  • świadczenie innych usług finansowych,
  1. prowadzenie innej działalności zgodnie z przepisami prawa.

Oferta Banku jest stale uzupełniana i dostosowywana do potrzeb i zmian na rynku finansowym.

Rozwój coraz większej gamy usług bankowych wymaga posiadania odpowiedniej sieci. BGŻ S.A. dysponuje jedną z największych sieci bankowych w Polsce, równomiernie rozmieszczoną i stale poszerzaną. W celu zwiększenia aktywności BGŻ S.A. na rynku klientów detalicznych, od początku 1997 roku nastąpił rozwój sieci bankowej poprzez otwieranie punktów kasowych, głównie na przejściach przygranicznych. W tamtejszych kasach walutowych BGŻ S.A., jako jedyny w Polsce, prowadził ciągłą sprzedaż i skup za złote wszystkich walut z tabeli kursowej NBP oraz czeków podróżniczych[14]. Bank w tabeli kursowej miał 23 waluty, podczas gdy większość polskich banków 7 do 11. Wprowadzenie tylu walut było możliwe między innymi dzięki umowom BGŻ S.A. z bankami z danych państw o odbieraniu nadwyżek ich pieniędzy[15]. Do końca 1997 roku na przejściach granicznych czynnych było siedem kas. Na koniec 1997 roku Bank prowadził działalność w ogólnopolskiej sieci 187 placówek bankowych, w porównaniu do roku poprzedniego ich liczba wzrosła o 54. Liczba placówek banków komercyjnych wynosiła 9 652[16], udział BGŻ S.A. stanowił więc 1,93%. W ciągu roku 1998 sieć Banku zwiększyła się o 81 placówek i na koniec tego roku działało w niej 268 placówek, co stanowiło 2,83% z liczby 9 479 [17] placówek banków komercyjnych. W roku następnym utworzono kolejne 43 placówki, co dało na koniec roku 1999 sieć obejmującą 311 placówek Banku, czyli 3,04% z liczby 10 222[18] placówek banków komercyjnych. W końcu 1999 roku rozpoczęto prace nad uruchomieniem nowej sieci placówek – Integrum. Sieć ta wraz z kontem osobistym Integrum i kartą płatniczą Maestro to wprowadzenie Banku na nowoczesny rynek. W 1999 r. banki komercyjne uruchomiły 743 nowe placówki (w tym 371 oddziałów)[19] – zazwyczaj niewielkie i oferujące standardowe pakiety usług. Udział BGŻ S.A. w tej liczbie stanowi 5,78%. Na koniec roku 2000 BGŻ S.A. dysponował szóstą co do wielkości siecią placówek, w której funkcjonowało 335 placówek bankowych – 95 oddziałów, 59 filii, 169 bankowych punktów obsługi i 12 placówek Integrum, co stanowiło 3,04% z liczby 11 020[20] placówek banków komercyjnych. W 2000 roku sieć placówek Banku powiększyła się o 34 placówki, tj. 2 filie, 20 bankowych punktów obsługi i 12 placówek Integrum, co stanowiło 3,85% nowych placówek banków komercyjnych[21]. BGŻ S.A. stale poszerza sieć placówek, w roku 2001 nastąpił dalszy wzrost ich liczby do 361, ich ilość wzrosła więc o 26, z których większość to placówki Integrum. Tabela 1. i wykres 1. przedstawiają dynamikę przyrostu liczby placówek BGŻ S.A. w latach 1997-2001.

Tabela 1. Dynamika przyrostu liczby placówek BGŻ S.A. w latach 1997 – 2001

Lata 1996 1997 1998 1999 2000 2001
Ilość 133 187 268 311 335 361
Zmiana % 40,6 43,3 16,0 7,7 7,8

Źródło: opracowanie własne na podstawie Raportów rocznych BGŻ S.A. 1997 – 2001

Wykres 1. Liczba placówek BGŻ S.A. w latach 1997 – 2001

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z Raportów rocznych BGŻ S.A.

Największy przyrost liczby placówek BGŻ S.A. nastąpił w roku 1998 – o 43,3%, kiedy to sieć zwiększyła się o 81 placówek, z czego 76 to bankowe punkty obsługi. BGŻ S.A. miał ograniczone możliwości tworzenia oddziałów zajmujących się działalnością komercyjną, ustawa o restrukturyzacji BGŻ i BS przypisuje mu jedynie funkcję banku krajowego – koordynatora. Z zakazem tworzenia oddziałów komercyjnych Bank poradził sobie tworząc właśnie małe punkty obsługi. Także inne banki coraz częściej odchodzą od otwierania oddziałów, których rentowność jest niewielka. Ze względu na ograniczanie kosztów wolą uruchamiać punkty kasowe stanowiące przeciwwagę dla dużych i kosztownych oddziałów. Jest to tzw. strategia kropli oleju, polegająca na tworzeniu gęstej sieci małych placówek – klient ma wówczas poczucie, że bank jest obecny na każdej ulicy[22]. Tabela 2. charakteryzuje miejsce BGŻ S.A. na rynku usług bankowych pod względem ilości placówek.

Tabela 2. Pozycja BGŻ S.A. wg kryterium liczby placówek w latach 1997 – 2001

Nazwa banku 1997 1998 1999 2000 2001
PKO BP 6977 6328 6401 6638 bd
Bank PEKAO 175 691 720 812 812
BGŻ 187 268 311 335 361
Kredyt Bank PBI 180 217 250 315 380
PBK 154 233 333 342 554*
BIG Bank Gdański 164 226 318 406 395
Bank Zachodni WBK 441
Pozycja BGŻ 2 3 4 5 6

Źródło: opracowanie własne na podstawie: 50 największych banków w Polsce, w: BANK Prawo i Gospodarka, edycje specjalne z lat 1998 – 2002 oraz Raportów rocznych BGŻ S.A. 1997 – 2001

Z danych zawartych w tabeli wynika, że w latach 1997 – 2001 BGŻ S.A. dysponował jedną z największych sieci placówek bankowych. Zmiana pozycji na coraz to niższą wiąże się ze zmianami dokonującymi się na rynku bankowym. Cechą charakterystyczną tego okresu są konsolidacje i fuzje. Obecnie czołówka banków to w dużej mierze grupy kapitałowe instytucji finansowych i banków, które powstały w ostatnich latach w wyniku fuzji i przejęć. W wyniku tych procesów dochodzi do połączenia we wspólną sieć placówek łączących się banków, widać to na przykładzie Banku PEKAO S.A. – porównując rok 1997 z 1998, BIG Bank Gdański S.A. – lata 1998 i 1999, Bank Zachodni WBK S.A. – w roku 1999 Bank Zachodni S.A. dysponował siecią 193 placówek, WBK S.A. – 158, w roku 2000 BZ S.A. – 193, WBK S.A. – 208, PBK S.A. – 554 placówki w roku 2001 to wynik połączenia z BPH S.A. Proces ten wpłynął także na pozycję BGŻ S.A. pod względem posiadanej sieci placówek, w roku 1997 było to miejsce drugie, a w 2001 już szóste. Tabela 3. i wykres 2. obrazują udział placówek BGŻ S.A. w liczbie placówek posiadanych przez pozostałe banki komercyjne.

Tabela 3. Udział placówek BGŻ S.A. w liczbie placówek banków komercyjnych w latach 1997 – 2001

Lata Banki komercyjne BGŻ S.A. Udział % BGŻ S.A.
1997               9 652 187 1,93
1998               9 479 268 2,83
1999 10 222 311 3,04
2000 11 245 335 2,98
2001 10509 361 3,44

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych zawartych w raporcie NBP Sytuacja finansowa banków w 2001 r.

Wykres 2. Udział placówek BGŻ S.A. w liczbie placówek banków komercyjnych w latach 1997 – 2001

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych zawartych w raporcie NBP Sytuacja finansowa banków w 2001 r.

Jak już wcześniej wspomniano największy przyrost liczby placówek Banku nastąpił w roku 1998, w kolejnych latach przybywa nowych placówek, zwiększa się też udział BGŻ S.A. w ogólnej liczbie placówek banków komercyjnych. Najwyższy udział przypada na rok 2001, w którym liczba placówek Banku stanowi 3,44% liczby placówek pozostałych banków komercyjnych. W porównaniu z końcem 2000 roku ubyło 736 placówek krajowych banków komercyjnych, natomiast liczba placówek BGŻ S.A. zwiększyła się o 26. Bank nadal rozbudowuje swoją sieć – zgodnie z tendencjami rynkowymi są to placówki Integrum, których działalność koncentruje się przede wszystkim na pozyskiwaniu nowych klientów detalicznych.


[1] Ustawa z dnia 24 czerwca 1994r. o restrukturyzacji banków spółdzielczych i Banku Gospodarki Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz. U. Nr 80, poz. 369.

Ustawa określa zasady tworzenia, organizacji, działalności oraz zrzeszania banków spółdzielczych, banków regionalnych zrzeszających banki spółdzielcze oraz banku krajowego zrzeszającego banki regionalne, a także zasady restrukturyzacji banków spółdzielczych i Banku Gospodarki Żywnościowej.

[2] Statut BGŻ S.A., 1997 r., tekst ujednolicony, §6

[3] Ibidem

[4] Ustawa z dnia 7 grudnia 2000r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających, Dz. U. Nr 119, poz. 1252 z 2000r., Dz. U. Nr 111, poz. 1195 z 2001r.

[5] Ustawa z dnia 31 stycznia 1989r. Prawo bankowe, Dz. U. z 1992r. nr 72, poz. 359; zm.: Dz. U. z 1993r. nr 6, poz. 29, nr 28, poz. 127 i nr 134, poz. 646, z 1994r. nr 80, poz. 369

[6] Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe, Dz. U. Nr 140, poz. 939

[7] Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 roku o restrukturyzacji banków spółdzielczych i Banku Gospodarki Żywnościowej oraz o zmianie niektórych ustaw, Dz. U. Nr 80, poz. 369 z późniejszymi zmianami

[8] Ustawa z dnia 7 grudnia 2000 roku o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających, Dz. U. Nr 119, poz. 1252 z 2000r., Dz. U. Nr 111, poz. 1195 z 2001r.

[9] Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 roku Kodeks Handlowy, Dz. U. Nr 57, poz. 502 z późniejszymi zmianami

[10] Uchwała nr 48/B/99 Zarządu banku Gospodarki Żywnościowej Spółka Akcyjna z dnia 15 lipca 1999r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu organizacyjnego Banku Gospodarki Żywnościowej Spółka Akcyjna. Przed jej wprowadzeniem obowiązywał podział oddziałów na wojewódzkie i operacyjne – uchwała nr 10/B/94  z dnia 3 listopada 1994r. z późniejszymi zmianami.

[11] Patrz: lista głównych korespondentów BGŻ S.A.

[12] O ile rachunki w walucie polskiej mogą być otwierane przez każdy bank bez ograniczeń, o tyle rachunki w walucie obcej mogą być otwierane i prowadzone wyłącznie przez banki, które uzyskały do tego stosowne upoważnienie od Prezesa NBP.

[13] Statut BGŻ S.A. 1997r., tekst ujednolicony, §7

[14] Raport roczny BGŻ S.A. 1997, s. 31

[15] B. Tomaszkiewicz, Nowe placówki i produkty, w: Prawo i Gospodarka z dn. 16.03.1998 r., s. 7

[16]. Sytuacja finansowa banków w 1999r., NBP Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego, Warszawa, kwiecień 2000r.

[17] Ibidem

[18] Ibidem

[19] Ibidem

[20] Sytuacja finansowa banków w 2000r., NBP Generalny Inspektorat Nadzoru Bankowego, Warszawa, kwiecień 2001r.

[21] Ibidem

[22] A. Witczak, Banki rozwijają sieć, w: BANK, edycja specjalna marzec 1998, s. 16

Historia kart płatniczych PKO – klienci indywidualni

Tagi

,

Błękitna karta kredytowa

„Przeznaczenie karty

  • dokonywanie płatności bezgotówkowych za towary i usługi w punktach oznaczonych znakiem akceptacji Visa lub MasterCard
  • dokonywanie wypłaty gotówki w bankach zrzeszonych w organizacjach Visa lub MasterCard i bankomatach akceptujących karty ze znakiem akceptacji Visa lub MasterCard (odpowiednio w zależności od rodzaju karty)
  • korzystanie z funkcji depozytowej w bankomacie PKO BP

Korzyści

  • prestiż
  • natychmiastowy i łatwy dostęp do kredytu – karta umożliwia wykorzystanie kredytu w momencie kiedy jest on potrzebny, bez żadnych dodatkowych formalności
  • korzystne oprocentowanie w stosunku do tego typu produktów funkcjonujących już na rynku
  • do 52 dni darmowego kredytu – jeśli Klient spłaci terminowo całość zobowiązań z tytułu bezgotówkowych transakcji dokonanych przy użyciu karty, nie zapłaci żadnych odsetek
  • możliwość rozłożenia spłaty kredytu w czasie
  • oferowanie 3 rodzajów kart 2 organizacji
  • pakiet ubezpieczeń
  • możliwość przejęcia odpowiedzialności przez bank do 150 EURO za operacje   dokonane przy użyciu karty utraconej na 24 lub 48 godzin przed zgłoszeniem utraty karty
  • możliwość umieszczenia zdjęcia na karcie
  • korzystanie z atrakcyjnych rabatów w wielu sklepach, restauracjach i punktach usługowo-handlowych w ramach programu partnerskiego dla posiadaczy kart kredytowych PKO Banku Polskiego”[1]

Posiadacze karty

Błękitną Kartę Kredytową może otrzymać osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności prawnych, która udokumentuje dochody netto minimum 850 zł.

Limity

Regulamin błękitnej karty kredytowej mówi, że: „wysokość limitu kredytowego, PKO BP S.A. ustala indywidualnie dla każdego Wnioskodawcy, na podstawie informacji zawartych we wniosku oraz informacji posiadanych przez PKO BP S.A. Wysokość limitu kredytowego zależy od zdolności kredytowej Wnioskodawcy i jest określona w umowie.”[2]

Limit kredytowy jest to dopuszczalna kwota, do wysokości której może się on zadłużyć z tytułu operacji dokonanych przy użyciu karty głównej i kart dodatkowych. Wysokość limitu określana jest w zaokrągleniu do 100 złotych. Dostępny limit kredytowy dla Błękitnej Karty Kredytowej wynosi od 200 do 2 000zł. Dzienny limit wypłat gotówki ustalany indywidualnie przez posiadacza rachunku karty kredytowej. „Limit kredytowy pomniejszony o kwoty dokonanych operacji, odsetek opłat i prowizji należnych PKO BP S.A. z tytułu używania kart oraz powiększony o dokonane wpłaty z tytułu spłaty zadłużenia, stanowi dostępny limit kredytowy.”[3]

Warunki otrzymania

„Regulamin karty określa, iż „warunkiem zawarcia umowy o wydanie karty jest złożenie w oddziale PKO BP S.A.:

  • wypełnionego przez Wnioskodawcę wniosku
  • dokumentów wymienionych we wniosku” [4]

Minimalny dochód konieczny do wydania karty to 850 zł netto.

W celu uzyskania karty należy w Oddziale PKO Banku Polskiego:[5]

  1. Złożyć wypełniony wniosek o wydanie karty
  2. Przedstawić dokumenty finansowe potwierdzające wysokość osiąganych dochodów
  3. Wypełnić deklarację o ubezpieczenie obowiązkowe
  4. Podpisać umowę.

„Po zawarciu umowy, najpóźniej w terminie 14 dni roboczych następujących po chwili złożenia przez Wnioskodawcę prawidłowo wypełnionego wniosku wraz z kompletem wymaganych i prawidłowo wypełnionych dokumentów posiadacz karty otrzyma na adres korespondencyjny PIN oraz nieaktywną kartę”[6]

Posiadacz karty głównej może ubiegać się w oddziale o wydanie dodatkowych kart kredytowych dla siebie lub osób przez siebie wskazanych. Dodatkowa karta może zostać wydana osobie wskazanej przez posiadacza karty głównej, pod warunkiem ukończenia       13-tego roku życia.

Rachunek karty kredytowej[7]

  • prowadzony na rzecz posiadacza karty głównej
  • przeznaczony tylko do rozliczeń związanych z używaniem karty kredytowej
  • otwierany po podjęciu decyzji przez bank o wydaniu posiadaczowi karty
  • służy do ewidencjonowania wszystkich operacji i zdarzeń związanych z kartą

Srebrna karta kredytowa

„Przeznaczenie karty

  • dokonywanie płatności bezgotówkowych za towary i usługi w punktach oznaczonych znakiem akceptacji Visa lub MasterCard
  • dokonywanie wypłaty gotówki w bankach zrzeszonych w organizacjach Visa lub MasterCard i bankomatach akceptujących karty ze znakiem akceptacji Visa lub MasterCard (odpowiednio w zależności od rodzaju karty).
  • korzystanie z funkcji depozytowej w bankomacie PKO Banku Polskiego

 

Korzyści

  • prestiż
  • natychmiastowy i łatwy dostęp do kredytu – karta umożliwia wykorzystanie kredytu w momencie kiedy jest on potrzebny, bez żadnych dodatkowych formalności
  • korzystne oprocentowanie w stosunku do tego typu produktów funkcjonujących już na rynku
  • do 52 dni darmowego kredytu – jeśli Klient spłaci terminowo całość zobowiązań z tytułu bezgotówkowych transakcji dokonanych przy użyciu karty, nie zapłaci żadnych odsetek
  • możliwość rozłożenia spłaty kredytu w czasie
  • oferowanie 3 rodzajów kart 2 organizacji
  • pakiet ubezpieczeń
  • możliwość przejęcia odpowiedzialności przez bank do 150 EURO za operacje dokonane przy użyciu karty utraconej na 24 lub 48 godzin przed zgłoszeniem utraty karty
  • możliwość umieszczenia zdjęcia na karcie
  • korzystanie z atrakcyjnych rabatów w wielu sklepach, restauracjach i punktach usługowo-handlowych w ramach programu partnerskiego dla posiadaczy kart kredytowych PKO Banku Polskiego”[8]

Posiadacze karty

Srebrną Kartę Kredytową może otrzymać osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności prawnych, która udokumentuje dochody netto minimum 1 500 zł.

„Posiadacz karty może ubiegać się o wydanie kart dodatkowych dla siebie lub osób przez siebie wskazanych. Warunkiem ubiegania się o wydanie karty dodatkowej jest złożenie w oddziale PKO BP S.A. wniosku zawierającego dane Użytkownika karty oraz jego wzór podpisu”[9]

Limity

„Limit kredytowy jest to ustalona indywidualnie dla każdego Posiadacza rachunku karty kredytowej dopuszczalna kwota, do wysokości której może się on zadłużyć z tytułu operacji dokonanych przy użyciu karty głównej i kart dodatkowych. Wysokość limitu określana jest w zaokrągleniu do 100 złotych. Dostępny limit kredytowy dla Srebrnej Karty Kredytowej wynosi od 1 000 do 10 000 zł. Dzienny limit wypłat gotówki ustalany indywidualnie przez Posiadacza rachunku karty kredytowej.”[10]

„Posiadacz karty może wykorzystywać środki finansowe w wysokości nie przekraczającej przyznanego mu limitu kredytowego. Jeżeli posiadacz karty posiada również kartę dodatkową, może wykorzystywać środki finansowe przy użyciu karty dodatkowej, do wysokości limitu, jaki określił na tej karcie.”[11]

Warunki otrzymania

Minimalny dochód konieczny do wydania karty to 1500 zł netto.

„W celu uzyskania karty należy w Oddziale PKO Banku Polskiego:

  1. Złożyć wypełniony wniosek o wydanie karty
  2. Przedstawić dokumenty finansowe potwierdzające wysokość osiąganych dochodów
  3. Wypełnić deklarację o ubezpieczenie obowiązkowe
  4. Podpisać umowę.

Posiadacz karty głównej może ubiegać się w oddziale o wydanie dodatkowych kart kredytowych dla siebie lub osób przez siebie wskazanych. Dodatkowa karta może zostać wydana osobie wskazanej przez posiadacza karty głównej, pod warunkiem ukończenia       13-roku życia.”[12]

Rachunek karty kredytowej

  • prowadzony na rzecz posiadacza karty głównej
  • przeznaczony tylko do rozliczeń związanych z używaniem karty kredytowej
  • otwierany po podjęciu decyzji przez bank o wydaniu posiadaczowi karty
  • służy do ewidencjonowania wszystkich operacji i zdarzeń związanych z kartą

Złota karta kredytowa

„Przeznaczenie karty

  • dokonywanie płatności bezgotówkowych za towary i usługi w punktach oznaczonych znakiem akceptacji Visa lub MasterCard
  • dokonywanie wypłaty gotówki w bankach zrzeszonych w organizacjach Visa lub MasterCard i bankomatach akceptujących karty ze znakiem akceptacji Visa lub MasterCard (odpowiednio w zależności od rodzaju karty).
  • korzystanie z funkcji depozytowej w bankomacie PKO Banku Polskim

Korzyści

  • prestiż
  • natychmiastowy i łatwy dostęp do kredytu – karta umożliwia wykorzystanie kredytu w momencie kiedy jest on potrzebny, bez żadnych dodatkowych formalności
  • korzystne oprocentowanie w stosunku do tego typu produktów funkcjonujących już na rynku
  • do 52 dni darmowego kredytu – jeśli Klient spłaci terminowo całość zobowiązań z tytułu bezgotówkowych transakcji dokonanych przy użyciu karty, nie zapłaci żadnych odsetek
  • możliwość rozłożenia spłaty kredytu w czasie
  • oferowanie 3 rodzajów kart 2 organizacji
  • pakiet ubezpieczeń
  • możliwość przejęcia odpowiedzialności przez bank do 150 EURO za operacje dokonane przy użyciu karty utraconej na 24 lub 48 godzin przed zgłoszeniem utraty karty
  • możliwość umieszczenia zdjęcia na karcie
  • korzystanie z atrakcyjnych rabatów w wielu sklepach, restauracjach i punktach usługowo-handlowych w ramach programu partnerskiego dla posiadaczy kart kredytowych PKO Banku Polskiego”[13]

Posiadacze karty

Złotą Kartę Kredytową może otrzymać osoba fizyczna o pełnej zdolności do czynności prawnych, która udokumentuje dochody netto minimum 5 000 zł.

Limity

„Limit kredytowy jest to ustalona indywidualnie dla każdego Posiadacza rachunku karty kredytowej dopuszczalna kwota, do wysokości której może się on zadłużyć z tytułu operacji dokonanych przy użyciu karty głównej i kart dodatkowych. Wysokość limitu określana jest w zaokrągleniu do 100 złotych. Dostępny limit kredytowy dla Złotej Karty Kredytowej wynosi od 5.000 do 50.000 zł. Dzienny limit wypłat gotówki ustalany indywidualnie przez Posiadacza rachunku karty kredytowej.”[14]

Regulamin mówi, iż „PKO BP S.A. ma prawo do jednostronnego obniżenia wysokości limitu kredytowego w przypadku nieterminowej spłaty zadłużenia przez Posiadacza karty lub stwierdzenia zagrożenia jego terminowej spłaty.”[15]

Warunki otrzymania

Minimalny dochód konieczny do wydania karty to 5000 zł netto.

„W celu uzyskania karty należy w Oddziale PKO Banku Polskiego:

  1. Złożyć wypełniony wniosek o wydanie karty
  2. Przedstawić dokumenty finansowe potwierdzające wysokość osiąganych dochodów
  3. Wypełnić deklarację o ubezpieczenie obowiązkowe
  4. Podpisać umowę.

Posiadacz karty głównej może ubiegać się w oddziale o wydanie dodatkowych kart kredytowych dla siebie lub osób przez siebie wskazanych. Dodatkowa karta może zostać wydana osobie wskazanej przez posiadacza karty głównej, pod warunkiem ukończenia       13-roku życia.”[16]

Rachunek karty kredytowej

  • prowadzony na rzecz posiadacza karty głównej
  • przeznaczony tylko do rozliczeń związanych z używaniem karty kredytowej
  • otwierany po podjęciu decyzji przez bank o wydaniu posiadaczowi karty
  • służy do ewidencjonowania wszystkich operacji i zdarzeń związanych z kartą
Zawarcie umowy o wydanie i używanie karty kredytowej

Umowa jest:[17]

  • zawarta pomiędzy PKO BP a posiadaczem karty głównej
  • podpisywana przez posiadacza karty głównej w momencie wystąpienia w oddziale o wydanie karty kredytowej
  • wysyłana do posiadacza karty głównej na jego adres korespondencyjny

Karta Diners Club

Przeznaczenie karty

Karta Diners Club jest prestiżowym instrumentem płatniczym umożliwiającym jej posiadaczom realizację operacji bezgotówkowych i gotówkowych na całym świecie. Jest to karta o charakterze elitarnym, adresowana głównie do osób aktywnych, często podróżujących służbowo i prywatnie.

Kartę PKO Diners Club można używać zarówno w kraju jak i za granicą:

  • w punktach handlowo-usługowych – płacąc za towary i usługi,
  • w placówkach banków oraz bankomatach i innych urządzeniach samoobsługowych – realizując wypłaty gotówkowe,
  • wszędzie tam gdzie widnieje znak akceptacji Diners Club lub Cirrus.

Korzyści

Z posiadaniem Karty Diners Club wiążą się następujące korzyści dla klienta:[18]

  • prestiż społeczny – ekskluzywna karta akceptowana na całym świecie, wydawana klientom o specjalnych wymaganiach,
  • atrakcyjny mechanizm rozliczania operacji dokonanych kartą – rachunek klienta jest automatycznie obciążany kwotą zrealizowanych operacji i prowizji w cyklach 58-dniowych; zapewnia to posiadaczowi karty 58-dniowy darmowy „kredyt”, który może zostać przeznaczony za zakupy bezgotówkowe lub wypłatę gotówki, bowiem w tym czasie nie są naliczane żadne odsetki.
  • indywidualny miesięczny limit operacji – jego wysokość mieści się w przedziale od 15.000 do 80.000 zł. Kwota limitu na kartę pozwala na dokonywanie płatności i wypłaty gotówki niezależnie od aktualnego stanu środków na rachunku bankowym. Limit może być na życzenie klienta podwyższony, również w trybie błyskawicznym, jednak do kwoty nie większej niż 80.000 zł;
  • elastyczność i wygodne gospodarowanie środkami – dzięki możliwości otrzymania karty dodatkowej – dla współposiadacza rachunku, do którego jest wydana karta główna lub dla dowolnej innej osoby np. krewnych lub bliskich. Przyznany miesięczny limit transakcji jest wspólny dla karty głównej i dodatkowej,
  • wygoda – karta jest dostarczana pocztą kurierską pod wskazany przez klienta adres korespondencyjny, bez potrzeby wizyty w banku, natomiast w przypadku przeniesienia rachunku do innego oddziału PKO Banku Polskiego, nie ma konieczności zwrotu (wymiany) karty,
  • możliwość wyboru kodu PIN do karty – dla zapewnienia wygody i bezpieczeństwa przeprowadzanych operacji, klient ma możliwość samodzielnego ustalenia kodu PIN do karty Diners Club,
  • możliwość dokonywania operacji płatniczych bezgotówkowych w kraju bez dodatkowych prowizji,
  • szeroki pakiet ubezpieczeń w ramach opłaty rocznej za kartę:
    – kompleksowe ubezpieczenie podróży w AIG Poland wraz z usługami assistance, zapewniające ochronę nie tylko posiadaczowi karty, ale także osobie towarzyszącej mu w podróży zagranicznej. W całkowitej sumie ubezpieczenia oprócz posiadacza karty ubezpieczone są także 3 inne osoby podróżujące z posiadaczem karty (niekoniecznie spokrewnione). Objęcie ochroną ubezpieczeniową następuje od chwili przekroczenia granicy terytorium Polski. Aktywacja ubezpieczenia podróży dla posiadacza karty (i jego towarzyszy podróży) następuje automatycznie w chwili pokrycia całości kosztów podróży zagranicznej przy wykorzystaniu karty Diners Club;
    – pakiet ubezpieczenia podróży obejmuje np. ubezpieczenie wypadkowe, koszty leczenia medycznego, odpowiedzialność za szkody wyrządzone osobom trzecim za granicą, ubezpieczenia bagażu i ubezpieczenie własności osobistej. Ochrona ubezpieczeniowa może wynosić do łącznej równowartości 1.000.000 USD;
  • pakiet usług dodatkowych w ramach opłaty rocznej za kartę:
  • gwarantowana rezerwacja hotelowa – ważna nawet w przypadku spóźnionego przyjazdu do hotelu;
  •  brak depozytu w wypożyczalniach samochodów;
  • bezpłatne zablokowanie karty i wydanie karty zastępczej – w przypadku jej utraty kradzieży;
  • airport lounge – bezpłatne korzystanie z ekskluzywnych saloników Diners Club na lotniskach, gdzie można się odświeżyć i odpocząć. Sieć ponad 80 saloników na lotniskach jest dostępna bez dodatkowych opłat dla posiadaczy kart Diners Club; do większości z nich bezpłatnie można zaprosić jednego gościa;
  • bezpieczeństwo – w przypadku zagubienia lub kradzieży karty, bank ponosi odpowiedzialność z tytułu ewentualnych operacji dokonanych przy jej użyciu, jeżeli zgłoszenie utraty karty nastąpiło w ciągu 48 godzin. W sytuacji zawiadomienia o utracie karty po upływie 48 godzin, posiadacz karty odpowiada za operacje przy jej użyciu jedynie do kwoty stanowiącej równowartość 50 USD.

Posiadacze karty

Karta jest przeznaczona dla osób posiadających rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy w PKO BP od co najmniej 3 miesięcy, wnoszących na rachunek systematyczne wpłaty w średniomiesięcznej wysokości wyliczonej za okres ostatnich trzech miesięcy – minimum 5.000 zł.

Limity

„Limit cykliczny to kwota, do wysokości której mogą być dokonywane operacje przy użyciu karty głównej i kart dodatkowych, będąca do dyspozycji posiadacza i użytkownika karty w ciągu jednego cyklu rozliczeniowego. Wysokość miesięcznego limitu wydatków ustalana jest w porozumieniu z posiadaczem, z uwzględnieniem minimalnych i maksymalnych limitów, tj w przedziale od 15.000 do 80.000 zł. Tygodniowy limit wypłat gotówki (7 kolejnych dni) wynosi 1.000 USD.Maksymalna wysokość limitu operacji – 80.000 PLN Minimalna wysokość limitu operacji – 15.000 PLN. Limity dotyczą wszystkich kart DINERS CLUB wydanych do rachunku. Ustalony limit jest wspólny dla karty głównej i kart dodatkowych – każdy posiadacz lub użytkownik karty swoimi operacjami go pomniejsza.”[19]

Warunki otrzymania

Posiadacz rachunku w celu otrzymania karty Diners Club powinien:

  • udać się do oddziału prowadzącego rachunek
  • wypełnić wniosek o wydanie karty/dane użytkownika karty
  • podpisać umowę o wydanie i używanie karty.

W przypadku wystąpienia o kartę Diners Club klient musi dodatkowo spełnić warunek posiadania rachunku w PKO Banku Polskim przez min. 3 miesiące oraz posiadać środki do ustalenia minimalnego limitu na kartę. Klient otrzymuje kartę przesyłką poleconą, natomiast PIN ustalany jest przez klienta samodzielnie na specjalnym formularzu. Istnieje możliwość wydania karty dodatkowej osobie wskazanej przez posiadacza rachunku.

[ciąg dalszy tej pracy licencjackiej nastąpi]


[1] pkobp.pl

[2] zob. §16 regulaminu błękitnej karty kredytowej

[3] zob. §17 pkt. 1 regulaminu błękitnej karty kredytowej

[4] zob. §7 pkt. 1 regulaminu błękitnej karty kredytowej

[5] opracowanie własne na podstawie danych PKO BP SA

[6] zob. §8 pkt. 1 regulaminu błękitnej karty kredytowej

[7] pkobp.pl

[8] pkobp.pl

[9] zob. § 11 pkt 1,2 regulaminu srebrnej karty kredytowej

[10] opracowanie własne na podstawie danych PKO BP SA

[11] zob. §17 pkt. 2 regulaminu srebrnej karty kredytowej

[12] patrz: http://www.pkobp.pl

[13] http://www.pkobp.pl

[14] http://www.pkobp.pl

[15] zob. §20 regulaminu złotej karty kredytowej

[16] http://www.pkobp.pl

[17] opracowanie własne na podstawie danych PKO BP SA

[18] http://www.pkobp.pl

[19] opracowanie własne na podstawie http://www.pkobp.pl

Długość pobytu w systemie ERM II

Tagi

Minimalny okres uczestnictwa w systemie ERM II dwa lata, natomiast brak jest postanowień co do jego maksymalnej długości. Szwecja i Dania przebywają w systemie znacznie dłużej niż dwa lata. Związane jest to z tym, iż oba państwa postanowiły nie przyjmować wspólnej waluty. Dania posiadająca klauzulę out-put nie jest zobligowana do przystąpienia do stery euro, zaś Szwecja nie posiadająca takiego komfortu świadomie nie wypełnia kryteriów konwergencji.

Europejski Bank Centralny sugeruje możliwość moderowania długością uczestnictwa w ERM II jeżeli wpływa ono na szybkość i skuteczność osiągania realnej konwergencji[1]. Sztywny kurs walutowy minimalizując ryzyko kursowe może wpływać na rozwój gospodarki oraz oddziaływać pozytywnie na stabilizację cen.

Propozycja powyższego podejścia jest jednak trudna do akceptacji. Kurs stały powoduje pewne implikacje dla polityki gospodarczej oraz wprowadza groźbę ataku spekulacyjnego. W świetle dotychczasowych doświadczeń ograniczanie wzrostów poziomu cen za pomocą sztywnego kursu jako stabilizatora cen importu i oczekiwań inflacyjnych było skuteczne w warunkach wysokiej inflacji w krajach rozwijających się tylko w początkowym okresie działań stabilizacyjnych. W dalszych etapach uwidacznia się realna aprecjacja kursu[2]. W kontekście akcesji do UGiW, gdzie wymagane jest trwałe osiągnięcie bardzo niskiego poziomu cen, właściwszym rozwiązaniem jest jego stabilizacja przed usztywnieniem kursu walutowego.

Zakładając akcesję do unii walutowej jako cel uczestnictwa w systemie ERM II oraz zdając sobie sprawę z groźby ataków spekulacyjnych i kosztów interwencji walutowych należy stwierdzić, że pożądane jest jak najkrótsze przebywanie w systemie ERM II[3].


[1]     Stanowisko w…, dz. cyt., s 5.

[2]     O. Szczepańska, P. Sotomska-Krzysztofik, dz. cyt., s. 10.

[3]     Integracja Polski…., s. 33.


Bibliografia

  • Źródła drukowane
  1. Agreement of 1 September 1998 between the European Central Bank and the national central banks of the Member States outside the euro area laying down the operating procedures for an exchange rate mechanism in stage three of Economic and Monetary Union (Official Journal of the European Communities 98/C 345/05)
  2. Integracja Polski ze strefą euro: uwarunkowania członkostwa i strategia zarządzania procesem pod red. M. Gronickiego, G. Stanisławskiego, Ministerstwo Finansów, Warszawa, sierpień 2005.
  3. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej.
  4. Libório J., Economy and finance [w:] Statistics in focus 1/2006, European Communities, 2006.
  5. Plan działalności Narodowego Banku Polskiego na lata 2004 – 2006, Narodowy Bank Polski, Warszawa, listopad 2004.
  6. Porozumienie z dnia 16 września 2004 r. pomiędzy Europejskim Bankiem Centralnym oraz krajowymi bankami centralnymi państw członkowskich znajdujących się poza strefą euro, zmieniaj ące porozumienie z dnia 1 września 1998 r. określaj ące procedury operacyjne mechanizmu kursów walutowych w trzecim etapie Unii Gospodarczej i Walutowej (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 2004/C 281/03)
  7. Protokół w sprawie kryteriów konwergencji określonych w artykule 109j Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
  8. Protokół w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu.
  9. Protokół w sprawie statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego załączony do Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnotę Europejską (Dz.U. C 191 z 29.7.1992, str. 68) – nieoficjalna wersja skonsolidowana uwzględniająca zmiany wprowadzone na mocy Traktatu Amsterdamskiego (Dz.U. C 340 z 10.11.1997, str. 1), Traktatu Nicejskiego (Dz.U. C 80 z 10.3.2001, str. 1), decyzji Rady 2003/223/WE (Dz.U. L 83 z 1.4.2003, str. 66) oraz Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. L 236 z 23.9.2003, str. 33).
  1. Raport o inflacji. Styczeń 2006, Narodowy Bank Polski, Rada Polityki Pieniężnej, Warszawa, styczeń 2006.
  2. Stanowisko w sprawie polityki Rady Zarządzającej Europejskiego Banku Centralnego dotyczącej zagadnień kursowych w krajach przystępuj ących, Europejski Bank Centralny, 18 grudnia 2003.
  3. Strategia polityki pieniężnej po 2003 roku, NBP, Warszawa 2003.
  4. Traktat o Unii Europejskiej z dn. 7 II 1992 roku.
  5. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (tekst jednolity ogłoszony w Dz.U. z 2005. Nr 1, poz. 2).
  • Opracowania i artykuły
  1. Błaszczyk P., Zwierzchlewski S., Dwa scenariusze [w:] „Gazeta Bankowa” nr 27 z dn. 4 – 10 lipca 2005.
  2. Borowiec J., Polityka pieniężna [w:] Polityka gospodarcza pod red. Bolesława Winiarskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.
  3. Breza M., Narodowy Bank Polski wobec integracji monetarnej w Europie [w:] Bankowość wobec procesów globalizacji, pod red. L. Pawłowicza, R. Wierzby, Gdańska Akademia Bankowa, Gdańsk-Jurata 2003.
  4. Brzoza-Brzezina M., Józefowska M., Bank centralny – Narodowy Bank Polski [w:] Bankowość na świecie i w Polsce, pod red. L. Oręziak, B. Pietrzyka, Olympus, Warszawa 2000/2001.
  5. Bukowski S., Stabilizacja kursu walutowego w Europejskim Mechanizmie Kursowym II (ERM II) i jej konsekwencje makroekonomiczne w świetle teorii. Wnioski dla Polski., Portal internetowy Instytutu Ekonomii Uniwersytetu Łódzkiego: ke.uni.lodz.pl.
  6. Choiński W., Od euroeuforii do eurorealizmu [w:] „Gazeta Bankowa” nr 23 z dn. 6 – 12 czerwca 2005.
  7. Ciszak T., Górska A., Otachel B., Siemaszko M., Żak R., Żogała M., Europejski System Banków Centralnych, Narodowy Bank Polski, Warszawa, listopad 2004.
  8. Czechowska I., Bank centralny na rynku pieniężnym, Absolwent, Łódź 1998.
  9. Czogała A., Polska droga do euro [w:] Gospodarka polska na przełomie wieków – dodatek do dwumiesięcznika „Bank i kredyt” nr 11-12 listopad-grudzień 2004.
  10. De Grauwe P., Unia walutowa, PWE, Warszawa 2003.
  11. Domaszewicz R., Finanse w gospodarce rynkowej, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 1995.
  12. Euro od zaraz?, Portal internetowy pl o gospodarce: biznes.onet.pl, data odczytu 3 marca 2004.
  13. Euro poza eurolandem [w:] „Gazeta Wyborcza” nr 44.3648 z dn. 21 lutego 2001, s. 22.
  14. Fedorowicz Z., Polityka pieniężna, Poltext, Warszawa 1998.
  15. Graczkowski R., Kiedy euro zastąpi złotówkę? [w:] „Dziś” nr 12 z 2005.
  16. Hall R. E., Taylor J. B, Makroekonomia. Teoria, funkcjonowanie i polityka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995.
  17. Jaworski W.L., Polityka pieniężna banku centralnego i rynek pieniężny [w:] Jaworski W.L., Krzyżkiewicz Z., Kosiński B., Banki. Rynek, operacje, polityka, Poltext, Warszawa 1997.
  18. Jensen H. F., Koszty i korzyści płynące z mechanizmu kursowego ERM II: Doświadczenie duńskie, Konferencja Narodowego Banku Polskiego pt. Polska droga do euro, październik 2001 [w:] Portal internetowy Narodowego Banku Polskiego: http://www.nbp.pl.
  19. Karnowski J., Droga do euro [w:] „Rzeczpospolita” nr 6(6995) z dn. 8-9 stycznia 2005.
  20. Karnowski J., Polityka gospodarcza Hiszpanii, Portugalii i Grecji w drodze do Unii Gospodarczej i Walutowej. Analiza doświadczeń na tle teorii, Warszawa/Waszyngton styczeń 2006 [w:] Portal internetowy Narodowego Banku Polskiego: nbp.pl.
  1. Kaźmierczak A., Podstawy polityki pieniężnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998.
  2. Kokoszyński R., Współczesna polityka pieniężna w Polsce, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2004.
  3. Koronowski A., Kształtowanie polskiej polityki kursowej na drodze do UGW [w:] „Bak i Kredyt” wrzesień 2002.
  4. Krajewska A., Milewski R., System pieniężno-kredytowy [w:] Podstawy ekonomii pod red. R. Milewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.
  5. Kwiatkowski E., Determinanty dochodu narodowego. Analiza krótkookresowa [w:] Podstawy ekonomii pod red. R. Milewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.
  6. Kwiatkowski E., Model IS-LM. Podsumowanie polityki ekonomicznej [w:] Podstawy ekonomii pod red. R. Milewskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.
  7. Lutkowski K., Czy warto się spieszyć do euro? [w:] „Rzeczpospolita” nr 132 (6209) z dn. 8-9 czerwca 2002.
  8. Lutkowski K., W poszukiwaniu optymalnej strategii dla Polski na drodze do euro, Konferencja Narodowego Banku Polskiego pt. Polska droga do euro, październik 2001 [w:] Portal internetowy Narodowego Banku Polskiego: nbp.pl.
  9. Narodowy Bank Polski, Narodowy Bank Polski, Warszawa 2005.
  10. Oręziak L., Euro: nowy pieniądz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003.
  11. Ostrwski A., Załote na euro? Polska gospodarka w świetle kryteriów konwergencji, [w:] MM Magazyn Przemysłowy nr 4(57) kwiecień 2004.
  12. Petru R., Nasza ścieżka do eura [w:] „Gazeta Bankowa” nr 15 z dn. 11 kwietnia 2005.
  13. Pietrzak E., Kiedy euro zastąpi złotego, Konferencja Narodowego Banku Polskiego pt. Polska droga do euro, październik 2001 [w:] Portal internetowy Narodowego Banku Polskiego: nbp.pl.
  14. Pietrzak E., Kiedy euro zastąpi złotego? [w:] „Bank i Kredyt” nr 11-12 listopad – grudzień 2001.
  15. Pietrzak E., Zaklinanie euro [w:] „Rzeczpospolita” nr 2(6991) z dn. 4 stycznia 2005.
  16. Piński J., Złoty na celowniku [w:] „Wprost” nr 1124 z dn. 13 czerwca 2004.
  17. Polska w Unii Europejskiej. Nasze warunki członkostwa, Biuro ds. Referendum Europejskiego KPRM, Warszawa 2003.
  18. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Wilga, Warszawa 2001.
  19. Pronobis M., Na słusznej ścieżce [w:] „Gazeta Bankowa” nr 28 z dn. 11 – 17 lipca 2005.
  20. Raport na temat korzyści i kosztów przystąpienia Polski do strefy euro pod red. J. Borowskiego, Narodowy Bank Polski, Warszawa luty 2004.
  21. Realizacja polityki pieniężnej w strefie euro. Dokumentacja ogólna instrumentów i procedur polityki pieniężnej Eurosystemu, Europejski Bank Centralny, Frankfurt nad Menem, luty 2005.
  22. Rola Narodowego Banku Polskiego w procesie integracji europejskiej, NBP, Warszawa 2003.
  23. Rostowski J., Paczyński W., Polityka kursowa w trzecim etapie reform w Polsce [w:] Trzeci etap reform, Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych, Warszawa 2004.
  24. Rzeszutek E., Polityka kursu złotego – dylematy okresu przedakcesyjnego [w:] „Bank i Kredyt” lipiec-sierpień 2000.
  25. Szczepańska O., Instrumenty polityki pieniężnej Eurosystemu [w:] Euro od A do Z, Narodowy Bank Polski, czerwiec 2003.
  26. Szczepańska O., Sotomska-Krzysztofik P., Reżim kursowy a kryzysy walutowe – czy możliwy jest kryzys walutowy w warunkach kursu płynnego? [w:] „Bank i Kredyt” wrzesień 2003.
  27. Szeląg K., Proces etapowego dochodzenia do euro, Konferencja Narodowego Banku Polskiego pt. Polska droga do euro, październik 2001 [w:] Portal internetowy Narodowego Banku Polskiego: nbp.pl.
  28. Szpunar P., Polityka pieniężna. Cele i warunki skuteczności, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2000.
  29. Tendencje kursu złotego a sytuacja polskiej gospodarki. Materiał z posiedzenia Rady Społeczno-Gospodarczej, Rządowe Centrum Studiów Strategicznych Rada Społeczno- Gospodarcza, Warszawa, grudzień 2002.
  30. Wojtyna A., Co tu zrobić z NBP? [w] „Gazeta Wyborcza” nr 120.4028 z dn. 24 maja 2002.
  31. Wojtyna A., Skuteczność polityki pieniężnej, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2004.
  32. Wolniak J., Polityka finansowa i jej komponenty [w:] Finanse publiczne pod red. G. Polkowskiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997.
  33. Wójcik C., Skomplikowana droga do euro [w:] „Rzeczpospolita” nr 54(7043) z dn. 5 marca 2005.
  34. Zawojska A., Unia Europejska. Unia Gospodarcza i Walutowa, Wydawnictwo SGGW, Warszawa 2000.
  35. Żukowski P., Euro. Świat, Europa, Polska, CeDeWu, Warszawa 2002.